fa تنوع ژنتیکی مقاومت به زنگ زرد در ژرم‌پلاسم گندم نان ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <p dir="RTL"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">این تحقیق با هدف غربال ژنوتیپ‌های گندم و شناسایی منابع مقاومت به بیماری زنگ زرد انجام گرفت. بدین منظور 284 نمونه ژنتیکی گندم </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">نان از بانک ژن گیاهی ملی ایران دریافتی از 19 کشور ، </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در شرایط مزرعه در ساری</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> تحت شرایط آلودگی طبیعی در مرحله گیاه بالغ مورد بررسی قرار گرفتند. از بین این تعداد، </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">165 ژنوتیپ </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">براساس نتایج ارزیابی اجزاء مقاومت</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، برای مطالعه مزرعه‌ای در سال دوم انتخاب شدند. سپس تعداد 51 نمونه ژنتیکی برتر در مرحله گیاهچه در گلخانه توسط چهار نژاد </span></span><span dir="LTR">38E158A</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">+<em>,</em></span></span><em><span dir="LTR">Yr27</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">174E10A</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">+<em>,</em></span></span><em><span dir="LTR">Yr27</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span> <span dir="LTR">6E2A</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">+<em>,</em></span></span><em><span dir="LTR">Yr27</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و</span></span> <span dir="LTR">238E190A</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">+<em>,</em></span></span><em><span dir="LTR">Yr27</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد تعداد 9 ژنوتیپ شامل نمونه‌های ژنتیکی 8252 و 8320 (ایران)، 8395 و 8396 (کره)، 8103 (افغانستان)،8150 (پرتغال)، 8348 (الجزایر)، 8426 (هندوستان) و 8472 (ترکیه) در برابر هر چهار نژاد مورد بررسی مقاومت نشان دادند و وجود ژن(های) </span></span><em><span dir="LTR">Yr1</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR">Yr4</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR">Yr</span></em><em><span dir="LTR">10</span></em> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span><em><span dir="LTR">Yr</span></em><em><span dir="LTR">SP</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در آن‌ها محتمل می‌باشد. یک ژنوتیپ از هر یک از کشورهای پرتغال، ایران، ژاپن، کره، ایتالیا و پنج ژنوتیپ با منشاء ناشناخته فقط در برابر نژاد </span></span><span dir="LTR">6E2A</span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">+</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">,</span></span> <em><span dir="LTR">Yr</span></em> <em><span dir="LTR">27</span></em><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> مقاومت نشان دادند و وجود ژن(های) </span></span><em><span dir="LTR">YrSD</span></em> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">یا </span></span><em><span dir="LTR">YrND</span></em> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در آن‌ها محتمل می‌باشد. نتایج مقایسه واکنش مقاومت در ژنوتیپ‌های 8257، 8237، 8259 و 8332 (ایران)، 8105 و 8108 (افغانستان)، 8169 (پرتغال)، 8458 (هندوستان)، 8152 (پرتغال) و 8362 (استرالیا) و فاکتورهای بیماری‌زایی در نژادهای بیمارگر مورد ارزیابی حاکی از احتمال وجود ژن‌های مقاومت ناشناخته در آن‌ها بود. در این تحقیق هم‌چنین تعدادی ژنوتیپ با مقاومت گیاه بالغ شناسایی شد. مجموع نتایج نشان‌دهنده تنوع در ژن‌های مقاومت به زنگ زرد در ژرم‌پلاسم مورد بررسی و هم‌چنین احتمال وجود ژن‌های جدید بوده که به‌عنوان منابع مقاومت مؤثر در برنامه‌های اصلاحی قابل استفاده می‌باشد.</span></span></p> This research was performed with the purpose of screening of wheat genotypes and identification of resistance sources to yellow (stripe) rust disease. A total of 284 accessions from bread wheat collection of National Plant Gene Bank of Iran, which were previously received from 19 countries, were evaluated at adult plat stage under natural incidence of the disease in field condition of Sari, Iran. Based on components of resistance, 116 genotypes were selected for study in the second year at the same condition, among them 52 accessions were then chosen for evaluation at seedling stage in greenhouse. This evaluation was performed by four races 38E158A+, <em>Yr27</em>, 174E10A+, <em>Yr27</em>, 6E2A+, <em>Yr27</em> and 238E190A+, <em>Yr27</em>. The results showed that 9 genotypes including 8252 and 8320 (Iran), 8395 and 8396 (Korea), 8103 (Afghanistan), 8150 (Portugal), 8348 (Algeria), 8426 (India) and 8472 (Turkey) were resistant to all the studied pathotypes. The presence of <em>Yr1</em>, <em>Yr4</em>, <em>Yr10</em>, and <em>YrSP</em> genes were postulated for these genotypes. One genotype from each country of Portugal, Iran, Japan, Korea, Italy and five genotype with unknown origin were resistant only against pathotype 6E2A+, <em>Yr27</em>, which are likely to carry <em>YrSD</em> or <em>YrND. </em>The comparison of resistance reactions in genotypes 8257, 8237, 8259 and 8332 (Iran), 8105 and 8108 (Afghanistan), 8169 (Portugal), 8458 (India), 8152 (Portugal) and 8362 (Australia) and virulence factors in the studied pathotypes suggested the presence of some unknown resistance genes in regarding genotypes. In the present study some genotypes with adult plant resistance were also identified. The total results of this research indicated the potential of bread wheat collection of National Plant Gene Bank of Iran to identify new sources and genes for resistance to yellow rust.<br> &nbsp; زنگ نواری, اپیدمی, خزانه ژنی, ژرم‌پلاسم Stripe rust, Epidemics, Gene pool, Germplasm 263 274 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-77-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Zahravi مهدی زهراوی mzahravi@yahoo.com 10031947532846004150 10031947532846004150 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Farzad Afshari فرزاد افشاری fafshari2003@yahoo.com 10031947532846004151 10031947532846004151 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Shahpour Ebrahimnejad شاهپور ابراهیم نژاد lakpol2002@yahoo.com 10031947532846004152 10031947532846004152 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران