fa شناسایی ژن DHN5 و بررسی روابط تکاملی آن در گندم زراعی و اجداد آن ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <strong>پروتئین‌های&shy;</strong> <span dir="LTR">LEA</span><strong> اولین بار در گندم و پنبه به‌عنوان پروتئین‌های تجمعی در اواخر دوره جنینی جهت مقابله با تنش‌های محیطی شناسایی و مطرح شدند. پروتئین‌های دهیدرین گروه دوم از مجموعه پروتئین‌های بسیار آب‌دوست خانواده </strong><span dir="LTR">LEA</span><strong> می‌باشند که در برابر خشکی مقاوم‌اند. </strong>با توجه به اهمیت دهیدرین‌ها، <strong>ژن </strong><em><span dir="LTR">DHN5</span></em><strong> از سه گونه گندم دیپلویید وحشی (</strong><strong><em><span dir="LTR">Aegilops speltoides</span></em></strong><strong><em>، </em></strong><strong><em><span dir="LTR">tauschii</span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR">Aegilops</span></em></strong><strong><em> و</em></strong> <strong><em><span dir="LTR">Triticum urartu</span></em></strong><strong>)، دو رقم گندم دوروم تتراپلوئید زراعی (بهرنگ و شبرنگ) و دو رقم گندم هگزاپلوئید زراعی (بولانی و سیستان) جهت شناسایی و ارزیابی روند تکامل مولکولی جداسازی و توالی‌یابی گردید و برای اولین بار این ژن در گندم به‌واسطه این پژوهش شناسایی و نتایج حاصل از توالی‌یابی ژن در ارقام گندم زراعی و اجداد وحشی آن در پایگاه جهانی داده </strong><span dir="LTR">NCBI</span><strong> ثبت گردید. نتایج توالی یابی نشان داد که جهش جانشینی انتقالی بیشتر از جانشینی تقاطعی است و نسبت </strong><span dir="LTR">d_N<strong>/</strong>d_S</span><strong> برابر 13/1 به دست آمد که روند انتخاب مثبت ژن </strong><strong><em><span dir="LTR">DHN5</span></em></strong><strong> در بین ارقام زراعی و وحشی گندم را در طی تکامل نشان می&shy;دهد. نواحی حفاظت‌شده بخش اندکی از توالی ژن </strong><strong><em><span dir="LTR">DHN5</span></em></strong><strong> را تشکیل می‌دهد که این امر نشان‌دهنده مستعد بودن آن به تغییرهای نوکلئوتیدی و جهش است. درخت فیلوژنتیک مربوط به‌توالی ژن دهیدرین گندم به همراه 28 واریته گیاهی دیگر به روش </strong><span dir="LTR">Neighbor<strong>-</strong>joining</span><strong> رسم شد که نشان‌دهنده مسیـرهای تـکاملی مختـلف ژن </strong><em><span dir="LTR">DHN5</span></em><strong> برای اشتقاق گونه‌های دیپلوئید، تتراپلوئید و هگزاپلوئید از یکدیگر اسـت. تجـزیه و تحلیـل فیلوژنتـیکی نشان داد در رقم سیستان، به دلیل سازگاری به شرایط تنش خشکی، توالی این ژن به ‌واسطه جهش‌های فراوان دچار تغییر زیاد شده که باعث می‌شود در بررسی‌های فیلوژنتیکی از سایر گندم‌های موردمطالعه جدا گردد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده در تمام ارقام</strong><strong> موردمطالعه می‌توان نتیجه گرفت که این ژن احتمالاً بر روی هر سه ژنوم </strong><span dir="LTR">A</span><strong>، </strong><span dir="LTR">B</span><strong> و </strong><span dir="LTR">D</span><strong> گندم قرار دارد.</strong><br> &nbsp; LEA proteins as cumulative proteins were identified in the late embryonic period to cope with environmental stresses for the first time in wheat and cotton Dehydrogenase proteins are the second group of LEA family of highly hydrated proteins that are resistant to drought. In order to identify and evaluate the molecular evolution of the nucleotide sequence of the <em>DHN5</em> gene, this gene was derived from three wild species of diploids (Aegilops speltoides, Aegilops tauschii and Triticum urartu), two durum wheat cultivars of tetraploid (Behrang and Shabrang) and two wheat cultivars of hexaploid (Bolani And Sistan) were isolated and sequenced. This is the first report of detection of <em>DHN5</em> gene in wheat. &nbsp;Results of gene sequencing in wheat cultivars and its ancestors were recorded in the NCBI. The results showed that transient succession was more than interchanging substitution and the ratio of dN / dS was 1.13, which shows the trend of positive selection of <em>DHN5</em> gene among wheat cultivars and wildlife during evolution. Protected areas form a small part of the <em>DHN5</em> gene sequence, which indicates its susceptibility to nucleotide and mutational changes. The phylogenetic tree of the wheat genes sequence, along with 28 other plant varieties, was plotted using the Neighbor-joining method, which indicates the various evolutionary pathways of the <em>DHN5</em> gene. Phylogenetic analysis showed that Sistan cultivar suffered from many mutations because of its compatibility with drought stress conditions, therefore the sequence of this gene has changed greatly, which makes it possible to separate from other wheat in the phylogenetic studies. According to the results obtained in all of the studied cultivars, it can be concluded that this gene is probably located on all three genomes A, B and D of wheat. گندم, dhn, رابطه فیلوژنی, پروتئین دهیدرین, تکامل Wheat, dhn, phylogeny, protein, evolution 361 370 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-114-1&slc_lang=fa&sid=1 somayeh yosefzaei سمیه یوسف زایی so.mot.yousefi@gmail.com 10031947532846005331 10031947532846005331 No دانشگاه زابل nafiseh mahdi nezhad نفیسه مهدی‌نژاد nmahdinezhad52@gmail.com 10031947532846005332 10031947532846005332 Yes دانشگاه زابل baratali fakheri براتعلی فاخری ba_fakheri@gmail.com 10031947532846005333 10031947532846005333 No دانشگاه زابل saleheh ganjali صالحه گنجعلی salehe.ganjali@gmail.com 10031947532846005334 10031947532846005334 No دانشگاه زابل