fa ارزیابی برخی پاسخ‌های القا شده گندم نان و دوروم در تنش سرما در این تحقیق پاسخ‌های القا شده گیاهان سازگارشده و سازگار نشده گندم نان (Triticum aestivum L.) (رقم نورستار) و گندم دوروم (Triticum turgidum L.) (ژنوتیپ‌های گردیش و SRN) به تنش سرما از طریق انداز‌ه‌گیری شاخص‌های خسارت (ELI)، پراکسیداسیون چربی‌های غشا (MDA) و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان (سوپر‌اکسید دیسموتاز، کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و گایاکول پراکسیداز) ارزیابی شد. ژنوتیپ‌ها پاسخ‌های متفاوتی به تیمارهای دمایی (23 و 5- درجه‌سانتی‌گراد) نشان دادند. تحت تنش سرما، به موازات کاهش شاخص‌های خسارت، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان به خصوص در گیاهان سازگارشده افزایش یافت، طوری که افزایش فعالیت آنزیم‌ها در نورستار بیشترین و در SRN کمترین بود. سازگاری به سرما، آمادگی بیشتری را در مقابله با تنش سرما در نورستار در مقایسه با ژنوتیپ‌های دوروم ایجاد کرد و کمترین میزان خسارت و بیشترین میزان فعالیت سیستم دفاعی سلول در این شرایط بدست آمد. نتایج نشان داد که تفاوت فراوانی در شدت و سرعت پاسخ‌های سلولی در این ژنوتیپ‌ها وجود دارد. تغییر همزمان الگوی فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان که با تغییر شاخص‌های خسارت (ELI و MDA) مرتبط است، گویای آن است که فعالیت این آنزیم‌ها احتمالا در همراهی با سایر مکانیسم‌های دفاع سلولی، تحمل به تنش سرما یا توان زیستی گندم را افزایش داده و یا سبب بهبودی گیاه پس از اعمال تنش‌ شدید می‌شود. دوره‌های سازگاری کوتاه مدت سبب افزایش ظرفیت ژنتیکی تحمل به سرما در ژنوتیپ‌های گندم شد به طوری که درجه تحمل در نورستار بیشتر از ژنوتیپ‌های دوروم بود. چنین شاخص‌هایی ممکن است در ارزیابی ژنوتیپ‌های گندم به تنش سرما به همراه تیمارهای تنش کوتاه مدت که موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه پژوهش شده، موثر باشند. 353 362 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-109-317&slc_lang=fa&sid=1 لیلا نژادصادقی لیلا نژادصادقی 10031947532846003394 10031947532846003394 Yes رضا معالی امیری رضا معالی امیری 10031947532846003395 10031947532846003395 No حسن زینالی حسن زینالی 10031947532846003396 10031947532846003396 No بهزاد صادق زاده بهزاد صادق زاده 10031947532846003397 10031947532846003397 No سیده ساناز رمضانپور سیده ساناز رمضانپور 10031947532846003398 10031947532846003398 No