fa تجزیه و تحلیل مولکولی واکنش فوق حساسیت و فرآیند پیری در برگ گندم این مطالعه به منظور بررسی میزان بیان برخی ژن‌های آنتی‌اکسیدان در برگ گندم در مرحله پیری و پاسخ به واکنش فوق حساسیت در دو ژنوتیپ حساس و مقاوم به بیماری سپتوریای برگی (Septoria tritici.) صورت گرفت. مطالعه ژنوتیپ‌ها شامل رقم حساس تجن و لاین مقاوم #10 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار انجام شد. به منظور ارزیابی بیان ژن‌ها در مرحله پیری، نمونه‌برداری در 4 مرحله‌ آغاز زرد شدن برگ‌های پایینی (S1)، مشاهده حدود 20 درصد زردی برگ‌ها (S2)، مشاهده حدود 40 درصد زردی برگ‌ها (S3)، مشاهده حدود 60 درصد زردی برگ‌ها (S4) و برگ سبز صورت گرفت. برای مطالعه الگوی بیان ژن‌ها در واکنش فوق حساسیت (HR) نمونه‌برداری پس از مایه‌‌کوبی عامل سپتوریای برگی در مرحله ظهور سنبله از برگ‌های آلوده صورت گرفت. ارزیابی بیان ژن‌های کاتالاز، متالوتاینین و گلوتامین سنتتاز با استفاده از Real-timePCR صورت گرفت. نتایج نشان داد که سطح اکسیداسیون سلولی (TBARM) در مرحله‌ پیری S4 و واکنش HR بالاترین میزان را برای هر دو رقم داشت. میزان کلروفیل با افزایش روند پیری و طی واکنش HR کاهش قابل توجهی را از لحاظ آماری نشان داد که کمترین میزان در مرحله‌ پیری S4 و واکنش HR مشاهده شد. میزان بیان نسبی ژن‌های کاتالاز و متالوتاینین تا مرحله‌ S4 افزایش یافت. در واکنشHR میزان بیان نسبی این دو ژن متفاوت بود طوری‌که بیان ژن کاتالاز در HR (86/3) تقریبا برابر با مرحله S2 (69/3) بود در حالی‌که بیان ژن متالوتاینین در رقم مقاوم هم ‌سطح بیان آن در مرحله S4 (07/9) پیری بود. بیان ژن گلوتامین سنتتاز نیز تا مرحله‌ S3 افزایش معنی‌داری نشان داد و سپس در مرحله S4 کاهش یافت. در واکنش HR نیز از میزان بیان این ژن کاسته شد به طوری که تقریبا هم ردیف S2 قرار گرفت. 59 68 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-109-341&slc_lang=fa&sid=1 سعید نواب‌پور سعید نواب‌پور 10031947532846003277 10031947532846003277 Yes سیده ساناز رمضانپور سیده ساناز رمضانپور 10031947532846003278 10031947532846003278 No گزل کاظمی گزل کاظمی 10031947532846003279 10031947532846003279 No