fa ارزیابی منابع مقاومت به بیماری زنگ زرد در ژنوتیپ‌های منتخب گندم در برابر نژاد‌های Puccinia striiformis f. sp. tritici زنگ زرد گندم با عامل قارچی Puccinia striiformis f. sp. tritici، مهم‌ترین بیماری از لحاظ میزان خسارت وارده به محصول گندم در سراسر جهان می‌باشد. مطمئن‌ترین روش جهت کنترل این بیماری استفاده از ارقام مقاوم است. لذا تعیین نژاد عامل بیماری و بررسی مقاومت میزبان در مراحل مختلف رشدی جهت تهیه ارقام مقاوم، کاملاً ضروری است. به‌منظور بررسی منابع مقاومت، 19 ژنوتیپ گندم به‌همراه بولانی به‌عنوان شاهد حساس، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار کشت و در مرحله گیاهچه‌ای با 20 نژاد 6E158A+، 230E158A+، 198E150A+، 134E150A+، 6E150A+، 166E150A+، 198E130A+، 166E158A+، 70E0A+، 6E16A+، 102E134A+، 6E134A+، 6E130A+، 6E150A+، 6E6A+، 70E50A+،6E18A+، 134E22A+، 166E254A+ و 166E134A+ ارزیابی شدند. در بررسی اجزای مقاومت به زنگ زرد، صفات دوره کمون و تیپ آلودگی در گلخانه ثبت شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که در شرایط این نژادها بین ژنوتیپ‌های گندم برای هر دو صفت اختلاف بسیار معنی‌داری وجود دارد. 30 درصد ژنوتیپ‌ها (Mv17، M-85-7، Aflak، Morvarid، Sivand و Parsi) نسبت به تمام نژادهای مورد مطالعه دارای مقاومت کامل بودند. در ژنوتیپ‌های مقاوم مذکور احتمال می‌رود هر یک از ژن‌های مقاومت Yr1،Yr3،Yr4،Yr5،Yr10،Yr15،Yr24 و یا ژن‌های مقاومت گیاهچه‌ای ناشناخته دیگری که تاکنون شناسایی نشده‌اند به تنهایی و یا ترکیبات مختلف از یکدیگر وجود داشته باشند. از ژنوتیپ‌های مقاوم می‌توان به‌عنوان منابع مقاومت نسبت به نژادهای مورد مطالعه در برنامه-های اصلاحی استفاده نمود. Y ellow or stripe rust caused by Puccinia striiformis f. sp. tritici, is the most important disease in terms of the amount of damages to wheat crop in the worldwide. The best method used to control this disease is the application of resistant cultivars. So, It is absolutely necessary for determine the virulence factors of stripe rust and evaluation of host resistance in different growing level. To study evaluation of resistance sources to stripe rust, twenty wheat genotypes were separately evaluated in the forms of randomized complete block design with three replications in the seedling stage under greenhouse condition with 20 races of stripe rust 6E158A+, 230E158A+, 198E150A+, 134E150A+, 6E150A+, 166E150A+, 198E130A+, 166E158A+, 70E0A+, 6E16A+, 102E134A+, 6E134A+, 6E130A+, 6E150A+, 6E6A+, 70E50A+, 6E18A+, 134E22A+, 166E254A+ and166E134A+. The components of resistance including latent period and infection type were recorded under greenhouse condition. Results indicated genotypes were evaluated in terms of both traits were significant at 1% level. 30% genotypes (Mv17, M-85-7, Aflak, Morvarid, Sivand and Parsi) were completing resistant to all races studied. Probably, in resistant genotypes each of the resistance genes, Yr1, Yr3, Yr4, Yr5, Yr10, Yr15,Yr24 or the other unknown genes which are types of seedling resistance are either alone or in combination of one another cause strength in resistant genotypes. Resistant genotypes have seedling resistance genes, which could be used as resistance source in breeding programs. تیپ آلودگی,دوره کمون,زنگ زرد,مقاومت گیاهچه‌ای نژاد,Puccinia striiformis f. sp. tritici Infection type, latent period, ,Puccinia striiformis f. sp. tritici, ,race, seedling resistance , stripe rust 547 558 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-109-453&slc_lang=fa&sid=1 علی عمرانی علی عمرانی 10031947532846002630 10031947532846002630 No منوچهر خدارحمی منوچهر خدارحمی 10031947532846002631 10031947532846002631 No فرزاد افشاری فرزاد افشاری 10031947532846002632 10031947532846002632 No