fa بررسی تنوع ژنتیکی و تجزیه ساختار جمعیت در گونه های گندم وحشی Aegilops cylindrica و Ae. crassa با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره (SSR) ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="color:black;">جنس آژیلوپس به‌واسطه پتانسیل اصلاحی خود هم‌چون تحمل به انواع تنش&shy;های غیر زیستی و زیستی یک منبع ژنتیکی غنی و متنوع برای اصلاحگران گندم بشمار می&shy;آید. هدف اصلی این پژوهش ارزیابی تنوع ژنتیکی موجود در 91 توده آژیلوپس متعلق به دو گونه </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Ae. cylindrica</span></span></em> <span style="color:black;">و </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Ae. crassa</span></span></em><span style="color:black;"> با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SSR</span></span><span style="color:black;">) بود. تعداد 25 آغازگر </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SSR</span></span><span style="color:black;"> استفاده شده در این ارزیابی در مجموع 49 قطعه تکثیر نمودند. متوسط شاخص&shy;های محتوای اطلاعات چندشکل (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PIC</span></span><span style="color:black;">)، تنوع ژنی (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">H</span></span><span style="color:black;">)، قدرت تفکیک (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Rp</span></span><span style="color:black;">) و شاخص نشانگر (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">MI</span></span><span style="color:black;">) به‌ترتیب برابر با 26/0، 34/0، 29/1 و 51/0 بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مولکولی (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">AMOVA</span></span><span style="color:black;">) نشان داد بیشترین سهم تنوع ژنتیکی مربوط به تنوع بین گونه&shy;ای بود. بر اساس پارامترهای ژنتیکی مشخص شد که گونه </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Ae. crassa</span></span></em> <span style="color:black;">نسبت به </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Ae. cylindrica</span></span></em> <span style="color:black;">از تنوع ژنتیکی بیشتری برخوردار است. تجزیه خوشه&shy;ای بر اساس ضریب جاکارد و الگوریتم </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Neighbor-joining</span></span><span style="color:black;"> کلیه توده&shy;های مورد بررسی را در دو گروه اصلی تفکیک نمود، به طوریکه توده&shy;های مربوط به هر گونه به خوبی از یکدیگر متمایز شدند. نتایج تجزیه به مختصات اصلی (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PCoA</span></span><span style="color:black;">) نشان داد دو مؤلفه نخست 98/64 درصد تغییرات مولکولی را توجیه نمودند و بای پلات ترسیم شده توده&shy;های مربوط به هر گونه را در گروه جداگانه&shy;ای تفکیک نمود. تجزیه ساختار جمعیت نشان داد توده&shy;های مورد بررسی در پنج زیر جمعیت واقعی تفکیک شدند به‌طوری‌که متوسط شاخص تمایز جمعیت&shy;ها (</span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">F_ST</span></span></em><span style="color:black;">) نیز بین&nbsp; 52/0 تا 90/0 با میانگین 76/0 متغیر بود. به‌طور‌کلی نتایج این پژوهش نشان داد سطح بالایی از تنوع ژنتیکی درون جمعیت&shy;های وحشی </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Ae. cylindrica</span></span></em><span style="color:black;"> و </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Ae. crassa</span></span></em><span style="color:black;"> بر اساس داده&shy;های </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SSR</span></span><span style="color:black;"> وجود دارد که این میزان تنوع ژنتیکی می&shy;تواند به‌عنوان ابزاری جهت بهره&shy;برداری از این منابع ژرم&shy;پلاسمی در برنامه&shy;های اصلاحی گندم و همچنین می‌توان از این نشانگر در سایر مطالعات ژنتیکی مانند نقشه‌یابی </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">QTL</span></span><span style="color:black;"> و تجزیه ارتباط به‌کار گرفته شود.</span></span></span></h1> <em>Aegilops</em> genus is the main genetic source of variation for wheat breeders due to its breeding potential such as tolerance to both abiotic and biotic stresses. The main objective of this study were to evaluate the genetic diversity in 91&nbsp;<em>Aegilops</em>&nbsp;accessions belonging to&nbsp;<em>Ae. cylindrica</em>&nbsp;and&nbsp;<em>Ae. crassa</em>&nbsp;using microsatellite (SSR) markers. A total of 49 fragments were amplified using 25 tested primers in which 48 products were polymorphic. The average values of polymorphic information content (PIC) and gene diversity (H), resolving power (Rp) and marker index (MI) were 0.26, 0.34, 1.29 and 0.51, respectively. The results of molecular variance analysis (AMOVA) showed the highest portion of genetic variance referred to inter-species compared to intra-species. Based on genetic variation parameters, the highest values of variation parameters were recorded in <em>Ae. crassa</em> than <em>Ae. cylindrica</em> accessions. Cluster analysis based on Jaccard&rsquo;s coefficients and neighbor-joining algorithm grouped all investigated accessions into two main clusters, so that all accessions were clearly separated from each other. The result of principal coordinate analysis (PCoA) revealed that the first two components accounted for 64.98% of the total molecular variation. The PCoA-based biplot grouped all investigated accessions into two main groups. The result of population structure showed that all investigated accessions were recognized into five subpopulations, and <em>F_ST</em> index among them varied between 0.52 and 0.76 with an average of 0.76. In conclusion, these results indicated high genetic variation in <em>Aegilops</em> genus collection and could be used in Wheat improvement programs and other genetic studies like QTL and association mapping are recommended.<span dir="RTL"></span> آژیلوپس, تنوع مولکولی, نشانگرهای ریزماهواره, تجزیه خوشه‌ای, ساختار جمعیت Aegilops, molecular variation, microsatellite markers, cluster analysis, population structure 267 276 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-214-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Daneshvar زهرا دانشور zahradaneshvar.zd@gmail.com 10031947532846005410 10031947532846005410 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Mansur Omidi منصور امیدی momidi@ut.ac.ir 10031947532846005411 10031947532846005411 Yes Islamic Azad University ; College of Agriculture and Natural Resources University of Tehran دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه تهران Alireza Etminan علیرضا اطمینان alietminan55@yahoo.com 10031947532846005412 10031947532846005412 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Asa Ebrahimi آسا ابراهیمی asaebrahimi@gmail.com 10031947532846005413 10031947532846005413 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی