fa انتقال ژن‌های Yr5 و Yr15 با استفاده از تلاقی برگشتی به کمک نشانگر برای ایجاد مقاومت به زنگ نواری ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">زنگ زرد یا زنگ نواری، با عامل </span><i>Puccinia striiformis</i> f. sp.<i> tritici (Pst)</i><i><span lang="FA">،</span></i><span lang="FA"> یکی از مهم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ترین بیماری</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های گندم در ایران و جهان است. ایجاد مقاومت ژنتیکی بهترین روش مقابله با این بیماری است. ژن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های بزرگ اثر متعددی برای مقاومت به این بیماری شناسایی شده</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">اند ولی به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">دلیل تکامل سریع عامل این بیماری، مقاومت این ژن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها شکسته شده است. بر اساس مطالعات پیشین، ژن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های </span><i>Yr5</i><span lang="FA"> و </span><i>Yr15</i><span lang="FA"> مؤثرترین ژن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های مقاومت در مرحله گیاهچه</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ای هستند. در این پژوهش این ژن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها با استفاده از روش تلاقی برگشتی به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">کمک نشانگر (</span>MAB<span lang="FA">) به ارقام ایرانی روشن، مهدوی و شیراز منتقل شدند. برای این منظور، هر کدام از این رقم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها با لاین‌های استاندارد حامل ژن‌های مذکور تلاقی داده شدند و نتاج </span>F₁<span lang="FA"> با ارقام ایرانی (والدهای تکراری) تلاقی برگشتی (</span>BC₁F₁<span lang="FA">) داده شد. در این نسل، در هر جمعیت ژنوتیپ</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های هتروزیگوت حامل ژن مقاومت با استفاده از نشانگر اختصاصی مشخص و تلاقی برگشتی دوم (</span>BC₂F₁<span lang="FA">) صورت گرفت. با استفاده از همین روش تلاقی برگشتی سوم (</span>BC₃F₁<span lang="FA">) هم داده شد. در نسل</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های در حال تفرق، دو نوع ژنوتیپ هموزیگوت حساس و هتروزیگوت مشاهده شد. در حال حاضر میزان شباهت نتاج ایجاد شده با والد تکراری خود 75/93 درصد است. پس از چند تلاقی برگشتی دیگر و یک نسل خودگشنی، لاین مقاوم در برابر زنگ زرد ایجاد می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">شود. لاین‌های مقاوم ایجاد شده می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">توانند به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">عنوان رقم جدید معرفی و نام</span><span lang="FA">‌گذاری شوند.&nbsp; </span></span></span></span></span></h1> Yellow or strip rust, caused by <em>Puccinia</em> <em>striiformis</em> f. sp. <em>tritici</em> (<em>Pst</em>) is one of the most important wheat diseases in Iran and all over the world. Genetic resistance is the best control method for this disease. So far, several resistance genes have been identified for this disease. Due to the rapid evolution of yellow rust, the resistances of these genes were not durable. According to the literatures, <em>Yr5</em> and <em>Yr15</em> are the most important resistance genes in the seedling stage. In the present study, <em>Yr5</em> and <em>Yr15</em> were transferred to Iranian cultivars, Roshan, Mahdavi and Shiraz, using marker assisted backcross (MAB). For this purpose, each of these cultivars was crossed with the standard lines carrying the mentioned genes, and then F1 progeny were crossed with their own recurrent parent (Iranian cultivars) to create backcross 1 (BC₁F₁) generation. In this generation, in each population, heterozygous genotypes carrying the resistance genes were identified using a specific marker, then backcrossed with their own recurrent parent to create second backcross (BC₂F₁) generation. Third backcross (BC₃F₁) generation was also created using the same method. In each backcross generation, two types of genotypes including susceptible homozygous and heterozygous were observed. The similarities of the created isogenic lines with their recurrent parents are 93.75%. After some next backcross and a selfing generation, yellow rust resistant isogenic lines would be created. If created resistant isogenic lines are significantly better than newly introduced cultivars, they could introduced to the farmer&#39;s to reduce pesticide consumption in addition to disease control. The created resistant lines will have a chance to be introduced as a new cultivar if they have better agronomic characteristics in comparison with newly introduced cultivars. تلاقی برگشتی به کمک نشانگر, ژنهای بزرگ اثر, مقاومت مرحله گیاهچه‌ای, نشانگر اختصاصی Marker-assisted selection, major genes, seedling resistance, specific marker 79 85 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-49-1&slc_lang=fa&sid=1 Kimia Pouryousefi کیمیا پوریوسفی kimiyaporyosefi75@gmail.com 10031947532846007260 10031947532846007260 No دانشگاه شهید باهنر کرمان Farzad Afshahi فرزاد افشاری fafshari2003@yahoo.com 10031947532846007261 10031947532846007261 No سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Soraya Pourtabrizi ثریا پورتبریزی s.poortabrizi@gmail.com@gmail.com 10031947532846007262 10031947532846007262 No دانشگاه شهید باهنر کرمان Roohollah Abdolshahi روح اله عبدالشاهی abdoshahi@gmail.com 10031947532846007263 10031947532846007263 Yes دانشگاه شهید باهنر کرمان