fa معرفی هاپلوگروپ DNA میتوکندریایی انسانی از محوطه باستانی سگزآباد قزوین، ایران ژنتیک انسانی Subject 03 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">گندم یکی از سه غذای اصلی جمعیت جهان محسوب می‌شود و</span><span lang="AR-SA"> گام اولیه برای موفقیت در برنامه‌های اصلاحی آن، شناسایی و برآورد تنوع ژنتیکی در خویشاوندان وحشی و بومی این گیاه می‌باشد. </span><span lang="FA">استفاده از آغازگر‌های ریزماهواره، روشی دقیق و ساده برای شناسایی تنوع و قرابت ژنتیکی ارقام و </span><span lang="AR-SA">خویشاوندان وحشی و بومی </span><span lang="FA">گندم است.</span> <span lang="FA">براین اساس، مطالعه حاضر</span> <span lang="AR-SA">با هدف ارزیابی تنوع ژنتیکی و بررسی</span><span lang="FA"> روابط فیلوژنتیکی </span><span lang="AR-SA">مابین</span><span lang="FA"> 69 توده‌ نواحی مختلف ایران متعلق به چهار گونه </span>Triticum aestivum<span lang="FA">، </span>T. boeoticum<span lang="FA">‌، </span>T. durum<span lang="FA"> و </span>T. urartu<span lang="FA"> با</span> <span lang="FA">استفاده از نشانگر‌های ریزماهواره‌ای صورت گرفت.<a name="_Hlk40167783"> برای این منظور از 23 جفت آغازگر ریزماهواره استفاده شد</a> و </span><span lang="AR-SA">در مجموع 57 آلل چندشکل با میانگین 166/3 آلل به ازای هر جایگاه ریزماهواره تکتیر شد. </span><span lang="AR-SA">فاصله ژنتیکی بین توده‌های گونه‌ها با نشانگرهای مورد بررسی، دارای دامنه تغییرات بین 08/0 تا 885/0 بود که </span><span lang="AR-SA">کمترین میزان آن، بین توده‌های </span>T. boeoticum<span lang="AR-SA"> و </span>T. urartu<span lang="AR-SA"> و بیشترین میزان آن بین توده‌های </span>T. aestivum<span lang="AR-SA"> و </span>T. boeoticum <span lang="FA">مشاهده شد. بیشترین میزان تنوع ژنی</span> <span lang="FA">نی و شاخص اطلاعاتی شانون به‌ترتیب برابر 12/0 و 188/0 به جمعیت </span>T. urartu<span lang="FA"> تعلق داشت. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه‌ای با الگوریتم </span>Neighbour joining<span lang="FA">، توده‌ها را به چهار گروه اصلی تقسیم کرد و در گروه‌بندی حاصل تمامی توده‌های </span>T. aestivum<span lang="FA"> در یک گروه قرار گرفتند. تجزیه به مختصات اصلی (</span>PCoA<span lang="FA">) از طریق نمایش دوبعدی تفکیک توده‌ها براساس دو مولفه اول، گروه‌بندی حاصل از تجزیه خوشه‌ای را تایید نمود. با تجزیه ساختار جمعیت</span> <span lang="FA">69 توده مورد مطالعه در سه زیرجمعیت قرار گرفتند به‌طوری که توده‌های دو گونه </span>T. boeoticum<span lang="AR-SA"> و </span>T. urartu<span lang="FA"> با بیشترین شباهت و اختلاط ژنتیکی در یک زیرجمعیت واقع شدند. </span><span lang="AR-SA">نتایج</span> <span lang="AR-SA">این تحقیق</span> <span lang="AR-SA">نشان</span> <span lang="AR-SA">داد که نشانگر‌های </span><span lang="FA">ریزماهواره‌ای<i>،</i> </span><span lang="AR-SA">علاوه بر قابلیت اتصال و تکثیر در هر چهار گونه، از</span> <span lang="AR-SA">قدرت</span> <span lang="AR-SA">تمایز</span> <span lang="AR-SA">خوبی</span> <span lang="AR-SA">جهت بررسی</span> <span lang="AR-SA">تنوع</span> <span lang="AR-SA">ژنتیکی توده‌های مورد مطالعه</span> <span lang="AR-SA">برخوردار بودند.</span></span></span></span></span><span style="font-size:9pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Romans&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"></span></span></span></span></span></span></h1> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed">Powdery mildew is a prevalent fungal disease that can cause severe yield losses in wheat, potentially reducing productivity by 50<span dir="LTR">&ndash;</span>100% under high infection pressure. Genetic resistance offers an effective and environmentally sustainable control strategy. However, the pathogen<span dir="LTR">&rsquo;</span>s rapid evolution and diversity of physiological races often render existing resistance genes ineffective. Therefore, identifying novel and durable resistance sources is essential. This study evaluated 23 native Iranian wheat genotypes, primarily from central regions and sourced from the National Plant Gene Bank, for resistance to powdery mildew at both seedling and adult stages. Evaluations were conducted under greenhouse and field conditions. Field trials were performed over three cropping seasons at the Araqi Mahalle Station (Gorgan) using a randomized complete block design under natural infection conditions. Disease progression, severity, and the coefficient of infection were recorded. Greenhouse assays involved inoculation with four distinct pathotypes. Descriptive statistics were applied to assess field data, and correlation analysis examined year-to-year relationships based on the infection coefficient. Combined ANOVA and AMMI analyses evaluated genotype <span dir="LTR">&times;</span> year interactions. Results revealed significant effects of genotype, environment (year), and their interaction. The AMMI model showed that the first principal component (IPCA1) explained 89% of the interaction variance. Genotype KC2173 exhibited broad-spectrum and durable resistance in both seedling and adult stages. Genotypes KC1510, KC1534, and KC1797 showed adult plant resistance. Seven distinct resistance-susceptibility patterns were observed across genotypes in response to the pathotypes. Based on the virulence profiles of the pathotypes, resistance gene candidates were inferred in several genotypes. Notably, KC1507 demonstrated durable field resistance and is likely to harbor novel resistance genes<span lang="AR-SA">.</span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed">This study highlights the potential of these Iranian genotypes as valuable resistance sources, suitable for incorporation into wheat breeding programs targeting durable powdery mildew resistance.</span></span></span><br> &nbsp;</div> DNA باستانی, سگزآباد, عصر آهن, فلات ایران, هاپلوگروپ DNA میتوکندریایی انسانی Ancient DNA, Human mitochondrial DNA haplogroup, Iranian Plateau, Iron Age, Sagzab 173 182 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-475-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Saadatmand فاطمه سعادتمند fatemehsaadatmand86@gmail.com 10031947532846008459 10031947532846008459 No Central Tehran Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز Mahmood Tavallaei محمود تولایی tavallaie7003@karshenasan.ir 10031947532846008460 10031947532846008460 Yes Baqiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله Mostafa Dehpahlavan مصطفی ده پهلوان mdehpahlavan@ut.ac.ir 10031947532846008461 10031947532846008461 No University of Tehran دانشگاه تهران Maryam Ramezani مریم رمضانی Maryamrameza@ut.ac.ir 10031947532846008462 10031947532846008462 No University of Tehran دانشگاه تهران Peyman Zargari پیمان زرگری Zargari.peyman@yahoo.com 10031947532846008463 10031947532846008463 No Science and Research branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات Ali Mohammadi علی محمدی sepehre3293@gmail.com 10031947532846008464 10031947532846008464 No Baqiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله Motahareh Amjadi مطهره امجدی motahareh26@student.elte.hu 10031947532846008465 10031947532846008465 No Eötvös Loránd University,ELTE, Budapest, Hungary دانشگاه اوتووش لوراند، بوداپست مجارستان