fa تجزیه ساختار جمعیت و بررسی تنوع ژنتیکی در کلکسیون محوری گونه Aegilops tauschii Coss با استفاده از نشانگرهای SSR ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">جنس آژیلوپس (</span><i>Aegilops</i> spp.<span lang="FA">) به عنوان یکی از مهم‌ترین ذخایر ژنتیکی گندم به‌شمار می‌آید. در بین گونه‌های موجود در این جنس، گونه </span><i>Ae. tauschii </i>Coss.<span lang="FA"> نقش مهمی در تکامل گندم نان دارد و علاوه برآن منبع غنی از ژن‌های مفید برای استفاده در برنامه‌های به‌نژادی مرتبط با بهبود تحمل به تنش‌های محیطی می‌باشد. در این پژوهش، تنوع ژنتیکی موجود در 48 توده جمع‌آوری شده از نواحی ایران و ترکیه با استفاده از نشانگرهای </span>SSR<span lang="FA"> مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس الگوی باندی مشاهده شده در مجموع 72 قطعه در مجموعه نمونه‌های ارزیابی شده تکثیر شد که تمامی آن‌ها چندشکل بودند. متوسط شاخص اطلاعات چندشکلی (</span>PIC<span lang="FA">)، شاخص نشانگر (</span>MI<span lang="FA">) و قدرت تمایز (</span>Rp<span lang="FA">) به‌ترتیب برابر با 36/0، 66/0 و 89/1 بود. با توجه به نتایج به‌دست آمده از تجزیه واریانس مولکولی (</span>AMOVA<span lang="FA">) مشخص شد بیشترین میزان تنوع ژنتیکی مربوط به بین جمعیت‌ها بود. بررسی پارامترهای تنوع ژنتیکی نشان داد بیشترین تعداد آلل‌های مؤثر (</span>Ne<span lang="FA">)، شاخص اطلاعات شانون (</span>I<span lang="FA">) و هتروزیگوتی مورد انتظار (</span>He<span lang="FA">) مربوط به توده‌های ایران بود. با توجه به نتایج به‌دست آمده از تجزیه خوشه‌ای و تجزیه ساختار جمعیت مشخص شد الگوی توزیع نمونه‌ها در زیر گروه‌ها و زیر جمعیت‌ها از روند خاصی تبعیت نکرده که خود بیانگر سطح بالایی از تنوع ژنتیکی در ژرم‌پلاسم بررسی شده می‌باشد. به‌طورکلی بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش می‌توان اظهار داشت گونه </span><i>Ae. tauschii</i><i> </i><span lang="FA">می‌تواند به‌عنوان مرجعی برای یافتن آلل‌های مفید جهت استفاده و انتقال آن‌ها به ارقام اصلاحی مورد توجه قرار گیرند.</span></span></span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:115%"><span style="line-height:115%">The genus <i>Aegilops</i> is a critical genetic resource for wheat improvement. Among <i>Aegilops</i> species, <i>Ae. tauschii</i> Coss. plays a pivotal role in wheat domestication and serves as a rich gene pool for traits that enhance tolerance to environmental stresses. This study investigated the genetic diversity of 48 <i>Ae. tauschii</i> samples collected from various regions in Iran and Turkey using simple sequence repeat (SSR) markers. A total of 72 polymorphic fragments were amplified across the samples based on the SSR banding patterns. The average values of polymorphism information content (PIC), marker index (MI), and resolving power (Rp) were 0.36, 0.66, and 1.89, respectively. Analysis of molecular variance (AMOVA) revealed that the majority of genetic diversity existed within populations rather than among them. Additionally, the Iranian population exhibited the highest values for the effective number of alleles (Ne), Shannon&rsquo;s information index (I), and expected heterozygosity (He). Cluster analysis and population structure analysis indicated a lack of a clear geographic pattern in the distribution of the studied samples, reflecting a high level of genetic diversity within this germplasm. These findings underscore the potential of <i>Ae. tauschii</i> as a valuable genetic resource for identifying useful alleles that can be transferred to improve wheat varieties</span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></div> آژیلوپس, تنوع آللی, ژرم‌پلاسم, ذخایر ژنتیکی Aegilops, allelic variation, germplasm, genetic resource 193 203 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-510-1&slc_lang=fa&sid=1 Hoda Moradkhani هدی مرادخانی hodamoradkhani12@gmail.com 10031947532846008408 10031947532846008408 Yes Tehran University دانشگاه تهران Monsoor Omidi منصور امیدی momidi@ut.ac.ir 10031947532846008409 10031947532846008409 No Tehran University دانشگاه تهران Mohammadreza Bihamta محمدرضا بی همتا mrghanad@ut.ac.ir 10031947532846008410 10031947532846008410 No Tehran University دانشگاه تهران Ali Akbar Booshehri علی اکبر بوشهری ashah@ut.ac.ir 10031947532846008411 10031947532846008411 No Tehran University دانشگاه تهران Ali Ashraf Mehrabi علی اشرف مهرابی alia.mehrabi@yahoo.com 10031947532846008412 10031947532846008412 No Shahed University دانشگاه شاهد