fa مکان یابی ژنهای کنترل کننده (QTLs) عملکرد و اجزای عملکرد در جمعیت لاینهای اینبرد نوترکیب گندم (Triticum aestivum L.) ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">عملکرد یک صفت پلی ژنیک می‌باشد و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اهداف اصلاحی در گندم و دیگر محصولات مد نظر قرار گرفته است. شناسایی ژن‌های موثر بر عملکرد و اجزای آن با استفاده از مکان یابی ژن‌های کنترل کننده صفات کمی(</span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">)، یکی از راه‌های افزایش این صفت می‌باشد. به منظور شناسایی </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">‌های مرتبط با عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات زراعی در گندم، تجزیه </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> بر روی یک جمعیت ₁₂</span><span style="font-size:10.0pt">F</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> لاین‌های اینبرد نوترکیب انجام شد. در کل، 37 </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> دارای اثر اصلی برروی 14 کروموزوم و 3 اثر متقابل </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> &times; </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> بر روی 6 کروموزوم با استفاده از روش تجزیه مکان‌یابی فاصله‌ای مرکب شناسایی شدند. مهم‌ترین </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> شناسایی شده برای عملکرد بر روی کروموزوم </span><span style="font-size:10.0pt">A</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">1 قرار داشت که 1/10 درصد از واریانس فنوتیپی این صفت را توجیه می‌کرد. معنی‌دارترین </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> برای تعداد دانه در سنبله (</span><span style="font-size:10.0pt">QGnu.1A₁</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">) و تعداد سنبلچه در سنبله (</span><span style="font-size:10.0pt">Qspn.3B</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">) به‌ترتیب در کروموزوم‌های </span><span style="font-size:10.0pt">A</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">1 و </span><span style="font-size:10.0pt">B</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">3 قرار داشتند که 2/14% و 2/10% از واریانس فنوتیپی صفت مربوطه را توجیه می‌کردند. نشانگرهای </span><span style="font-size:10.0pt">gwm357</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> و </span><span style="font-size:10.0pt">gwm635</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> که در تحقیق حاضر با </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> مربوط به عملکرد دانه دارای لینکاژ بودند، در تحقیقات سایر محققین نیز با برخی اجزای عمکرد دارای لینکاژ بودند. در خصوص تجزیه اثرات متقابل</span><span style="font-size:10.0pt">QTL </span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">، نتایج نشان داد که </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> شناسایی شده برای عملکرد بر روی کروموزوم </span><span style="font-size:10.0pt">A </span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">3 (در فاصله نشانگری 6422-</span><span style="font-size:10.0pt">wPt</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> - 3697-</span><span style="font-size:10.0pt">wPt</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">) دارای اثرات متقابل معنی‌دار با </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> شناسایی شده بر روی کروموزوم</span><span style="font-size:10.0pt">D </span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">5 (در فاصله نشانگری 665903-</span><span style="font-size:10.0pt">wPt</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> - 666601-</span><span style="font-size:10.0pt">wPt</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">) بود. این </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">‌ها و نشانگرهای دارای لینکاژ با </span><span style="font-size:10.0pt">QTL</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">های بزرگ اثر شناسایی شده در این تحقیق، بعد از تایید توسط تکنیک‌هایی نظیر مکان‌یابی دقیق می‌توانند جهت اصلاح عملکرد با استفاده از تکنیک‌هایی نظیر انتخاب به کمک نشانگر و </span><span style="font-size:10.0pt">MABC</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> به‌کار روند. </span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">Yield, a polygenic trait, is considered one of the most important targets in wheat and other crop breeding programs. Identifying genes influencing yield and its components through quantitative trait loci (QTL) mapping is an effective strategy for improving this trait. To identify QTLs associated with yield, yield components, and several agronomic traits in wheat, QTL analysis was conducted using a population of F12 recombinant inbred lines. A total of 37 main-effect QTLs were identified across 14 chromosomes, along with three significant QTL &times; QTL interaction effects detected across six chromosomes using the composite interval mapping (CIM) method. The most important QTL identified for grain yield was located on chromosome 1A and explained 10.1% of the phenotypic variance. The most significant QTLs for the number of grains per spike (QGnu. 1A1) and the number of spikelets per spike (Qspn. 3B) were located on chromosomes 1A and 3B, respectively, accounting for 14.2% and 10.2% of the phenotypic variance of the corresponding traits. The markers gwm357 and gwm635, which were linked to yield-related QTLs in the present study, have also been reported to be associated with several yield components in previous studies. Regarding QTL interaction analysis, the results showed that the QTL identified for grain yield on chromosome 3A (between markers wPt-6422 and wPt-3697) exhibited significant interaction effects with the QTL identified on chromosome 5D (between markers wPt-665903 and wPt-666601). These QTLs and their closely linked markers associated with major-effect QTLs identified in this study may be utilized for yield improvement through marker-assisted selection (MAS) and marker-assisted backcrossing (MABC) following validation by approaches such as fine mapping.</span></span></div> تجزیه QTL, تنش خشکی, گندم, عملکرد و اجزای عملکرد QTL analysis, drought stress, wheat, yield and yield components 187 195 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-44-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Zandipour مریم زندی پور maryam.zandipour@iau.ac.ir 10031947532846008971 10031947532846008971 No دانشگاه آزاد اسلامی Amin Azadi امین آزادی amin.azadi@iau.ac.ir 10031947532846008972 10031947532846008972 Yes دانشگاه آزاد اسلامی Eslam Majidi Hervan اسلام مجیدی هروان 10031947532846008973 10031947532846008973 No دانشگاه آزاد اسلامی Alireza Etminan علیرضا اطمینان Alietminan55@yahoo.com 10031947532846008974 10031947532846008974 No دانشگاه آزاد اسلامی Mahmood Khosroshahli محمود خسروشاهلی mkhosrowshahli@yahoo.com 10031947532846008975 10031947532846008975 No دانشگاه آزاد اسلامی