fa مطالعه الگوی بیان ژن‌های آنتی‌اکسیدان در خویشاوندان وحشی گندم تحت تنش کم‌آبی ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:tahoma;">خویشاوندان وحشی گندم به‌عنوان منبع ژنی ایده‌آلی جهت بهبود تحمل تنش خشکی در گندم شناخته شده‌اند. هدف از این تحقیق ارزیابی الگوی بیان برخی از ژن‌های آنتی&shy;اکسیدانتی شامل <em><span dir="LTR">MnSOD</span></em>، <em><span dir="LTR">APX</span></em> و <em><span dir="LTR">GPX</span></em> در گونه&shy;های مختلف زراعی و وحشی گندم تحت شرایط عدم تنش (90 درصد ظرفیت زراعی) و تنش خشکی شدید (25 درصد ظرفیت زراعی) بود. بدین منظور آزمایشی به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار (دو تکرار بیولوژیک و دو تکرار تکنیکی) جهت مقایسه پنج گونه <em><span dir="LTR">Aegilops</span></em> و دو گونه <em><span dir="LTR">Triticum</span></em> به‌همراه دو رقم شاهد گندم نان مقاوم (سیروان) و حساس به خشکی (دریا) در شرایط گلخانه اجرا شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس برای میزان بیان نسبی ژن&shy;های مورد ارزیابی نشان داد اثر تنش، گونه و اثر متقابل بین تنش و گونه برای کلیه ژن&shy;ها معنی&shy;دار بود. تنش خشکی منجر به افزایش بیان ژن&shy;های <em><span dir="LTR">APX</span></em>، <em><span dir="LTR">MnSOD</span></em> و <em><span dir="LTR">GPX</span></em> به‌ترتیب به‌میزان 55/9، 64/12 و 18/10 برابر بیش‌تر نسبت به شرایط عدم تنش شد. علاوه بر این، نتایج به‌دست آمده از مقایسه گونه‌های مختلف نشان داد الگوی بیان ژن در بین گونه‌های مختلف نیز متفاوت است. از مهم‌ترین نتیجه به‌دست آمده از این تحقیق می‌توان به افزایش بیان ژن&shy;های بررسی شده در گونه‌های <em><span dir="LTR">Ae. tauschii</span></em>، <em><span dir="LTR">Ae. speltoides</span></em> و <em><span dir="LTR">Ae. cylindrica</span></em> نسبت به دیگر گونه‌ها و رقم مقاوم شاهد در شرایط تنش خشکی اشاره نمود. بنابراین انجام مطالعات تکمیلی جهت تعیین ساز و کارهای مرتبط با تحمل تنش خشکی در این گونه‌ها توصیه می&shy;شود. </span></span></h1> Wild relatives of wheat have served as an ideal gene pool for improving drought tolerance in wheat. The objective of this study was to investigate the expression patterns of several antioxidant genes comprising <em>MnSOD</em>, <em>APX</em> and <em>GPX</em> in the different cultivated and wild wheat species under control (90% field capacity) and drought stress (25% field capacity) conditions. For this purpose, a factorial experiment based on randomized complete block design was conducted in four replications (two biological and two technical replications) to compare five species of Aegilops and two species of Triticum along with two bread wheat check cultivars CHAMRAN (as resistant) and DARYA (as sensitive to drought) in greenhouse. The analysis of variance for the relative gene expression values showed significant effects for the drought stress, species and their interaction. Drought stress increased expression of <em>MnSOD</em>, <em>APX</em> and <em>GPX</em> by 9.55, 12.64 and 10.18-fold more than the control condition, respectively. Moreover, the results obtained by species comparison indicated a differential expression pattern of these genes among species. As a remarkable result <em>Ae. tauschii</em>, <em>Ae. speltoides</em> and <em>Ae. cylindrica</em> species showed higher expression than other species as well as the tolerant control variety when subjected to a high level of drought stress. Therefore, further studies on these species to determine the mechanisms associated with tolerance to drought stress are recommended. آنتی‌اکسیدان تنش خشکی گندم گونه‌های اکسیژن فعال Antioxidant, Drought stress, Reactive oxygen species, Wheat 353 361 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-1-46&slc_lang=fa&sid=1 J Ahmadi جعفر احمدی njahmadi910@yahoo.com 1003194753284600324 1003194753284600324 Yes گروه ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران AR Pour-Aboughadareh علیرضا پورابوقداره 1003194753284600325 1003194753284600325 No گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران