fa آنالیز ارزش نانوایی ارقام گندم نان ایرانی حاوی جابجایی گندم-‌ چاودار (1BL.1RS) با استفاده از نشانگرهای اختصاصی STS ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشي کوتاه Research <h1 dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:tahoma;">نقش زیر واحدهای سنگین گلوتنین در تعیین ارزش نانوایی گندم نان (<em><span dir="LTR">Triticum aestivum </span></em><span dir="LTR">L.</span>) موجب شده تا امروزه ارزیابی آن‌ها در پروتئین‌های ذخیره‌ای به یکی از اهداف مهم اصلاحگران تبدیل شود. بازوی کروموزمی <span dir="LTR">1RS</span> چاودار (<em><span dir="LTR">Secale cereale</span></em><span dir="LTR"> L.</span>) حاوی ژن‌های مقاومت به آفات و پاتوژن‌ها است و باعث پایداری در عملکرد دانه گندم می‌شود، با این حال بازوی <span dir="LTR">1RS</span> روی کیفیت نانوایی تأثیر منفی دارد. در تحقیق حاضر امتیاز کیفی تعداد 14 رقم گندم ایرانی حاوی جابجایی کروموزومی گندم- چاودار <span dir="LTR">1BL.1RS</span>، با استفاده از نه جفت نشانگر اختصاصی <span dir="LTR">STS</span> تعیین شد، سپس به‌دلیل حضور جابجایی <span dir="LTR">1BL.1RS</span>، امتیاز کیفی ارقام تصحیح شد. امتیاز کیفی تصحیح شده ارقام بین پنج تا هفت بود. ارقام مغان 3، آرتا و بک کراس روشن (زمستانه) با امتیاز کیفی تصحیح شده هفت، بالاترین امتیاز و ارقام مهدوی، دز، <span dir="LTR">MV₁₇</span>، شیرودی، ویری ناک، استار و رصد با امتیاز کیفی تصحیح شده پنج، کمترین امتیاز را داشتند. ارقام تجاری گندم نان ایرانی حاوی جابجایی <span dir="LTR">1BL.1RS</span> با استفاده از زیر واحد‌های مطلوب‌ گلوتنین توانسته‌اند تا حدی اثرات منفی جابجایی <span dir="LTR">1BL.1RS</span> بر کیفیت آرد را جبران کنند و دارای امتیاز کیفی متوسطی باشند. پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های اصلاحی به حضور احتمالی بازوی کروموزمی <span dir="LTR">1RS</span> چاودار در ریخته ژنتیکی گندم و تاثیر منفی آن بر کیفیت آرد توجه شود تا مانع از دستیابی به نتایج مثبت کاذب توسط اصلاحگران شود.</span></span></h1> <span dir="LTR">The role of high molecular weight subunits of glutenin in determining the bread-making quality</span> <span dir="LTR">of bread wheat (<em>Triticum aestivum </em>L.) has caused their evaluation in storage proteins to be converted one of the most important goals for the breeders. The chromosomal arm 1RS of rye (<em>Secale cereale</em> L.) carries genes for resistance to pests and pathogens that leads to the stability of wheat grain yield, however the 1RS arm has a negative effect on bread-making quality. In the current study, the quality scores were determined in 14 Iranian wheat cultivars, containing the 1BL.1RS wheat-rye chromosome translocation, using specific STS markers, then quality scores were adjusted due to the presence of 1BL.1RS translocation. Adjusted quality scores of cultivars were between five to seven.</span><span dir="LTR"> Moghan 3, Arta and B.C. Roshan (Winter) with the </span><span dir="LTR">adjusted quality score of seven, had the highest score, and Mahdavi, Dez, </span><span dir="LTR">MV₁₇,</span><span dir="LTR"> Shirodi, Vee/Nac, Star and Rasad </span><span dir="LTR">with the </span><span dir="LTR">adjusted quality score of five, had the lowest score.</span><span dir="LTR"> Iranian commercial cultivar of wheat, carrying </span><span dir="LTR">the 1BL.1RS translocation,</span><span dir="LTR"> using desirable glutenin subunits is able to partly compensate the negative effects of 1BL.1RS </span><span dir="LTR">translocation</span><span dir="LTR"> on the flour quality and has a medum </span><span dir="LTR">quality score.</span> <span dir="LTR">In breeding programs, it is suggested that the possible presence of rye chromosome arm 1RS in wheat genetic background and its negative effects on the flour quality should be considered because is preventing the achievement of false positive results by breeders.</span> جابجایی گندم-چاودار 1BL.1RS ارزش نانوایی گلوتنین نشانگر STS 1BL.1RS wheat-rye translocation, Bread-making quality, Glutenin, STS marker 437 443 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-1-54&slc_lang=fa&sid=1 S Bagherikia سعید باقری‌کیا s.bagherikia@gau.ac.ir 1003194753284600351 1003194753284600351 Yes گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران M Shadadeh مریم شاداده 1003194753284600352 1003194753284600352 No گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران Gh Karimzadeh قاسم کریم زاده 1003194753284600353 1003194753284600353 No گروه اصلاح ‌نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران MH Pahlevani محمد‌هادی پهلوانی 1003194753284600354 1003194753284600354 No گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران