fa پنبه تراریخته، جنبه‌های علمی و تاثیر آن بر اقتصاد ایران و کشور‌های در حال توسعه یکی از مهم‌ترین گیاهان تراریخته که در سطح وسیع در دنیا کشت وکار می‌شود، پنبه است. تا پایان سال 2010 سطح زیر کشت محصولات تراریخته به 148 میلیون هکتار رسید که از این میان بیش از 17 میلیون هکتار به پنبه تراریخته اختصاص داشت. هندوستان با 10 میلیون هکتار پنبه Bt مقاوم به حشرات پروانه‌ای بیشترین سطح زیر کشت را دارا است. پاکستان هم در سال زراعی گذشته، کشت بیش از 4/2 میلیون هکتار از این نوع پنبه تراریخته را اعلام کرد. در ایران هم از سال‌1383 پنبه تراریخته متحمل به آفات پروانه‌ای و بیماری‌ها از طریق مهندسی ژنتیک در مراحل آزمایشگاهی و گلخانه‌ای تولید شده که از این منظر یعنی هرم‌بندی بیش از یک تراژن در منطقه خاورمیانه حائز رتبه نخست علمی است، اگر چه تولید تجاری آن هنوز انجام نشده است. از جنبه علمی نیز با توجه به اینکه کلیه مراحل تولید این گیاه تراریخته در ایران انجام شده، نسبت به محصولات رهاسازی شده توسط برخی کشورهای منطقه برتری دارد. در مراحل پیشرفته مطالعه آزمایشگاهی، تجزیه و تحلیل های مولکولی، انجام مطالعات گسترده زیست‌سنجی و بررسی مقاومت گیاهان حاصل در آزمایشگاه و گلخانه بر علیه کرم غوزه پنبه و بیماری قارچی پژمردگی ورتیسیلیوز انجام شده است. از طرف دیگر مطالعات وراثت و انتقال صفات به نسل‌های بعدی، گیاه مذکور برای آزمایش‌های میدانی و رها سازی مزرعه‌ای آماده شده‌اند. با کشت پنبه تراریخته مقاوم به آفات و بیماری‌ها، مصرف سموم شیمیایی که آلوده‌کننده محیط زیست هستند، بطور چشم‌گیری در زراعت پنبه کاهش خواهد یافت. خوشبختانه در سال 88 قانون ایمنی زیستی که چارچوب و مقررات برای اخذ مجوز رها سازی را تعیین می‌کند تصویب شد و امید می‌رود در سال جاری با تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی قانون ملی ایمنی زیستی که در آن روند اخذ مجوز برای انجام آزمایش‌های میدانی تدوین شده در سال‌های آتی آزمایش‌های میدانی و رهاسازی این دستاورد مهم صورت پذیرد. سودی که کشاورزان در کشورهای در حال توسعه از کشت پنبه‌های Bt بدست آورده‌اند بیش از 600 دلار در هکتار برآورد شده است. بنابراین، دستاوردهای زیست محیطی حاصل از عدم مصرف سموم مختلف در کنار چنین کاهش قابل توجهی از هزینه‌های تولید شایان توجه و ارزشمند است. 0 0 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-109-92&slc_lang=fa&sid=1 مسعود توحیدفر مسعود توحیدفر 10031947532846001351 10031947532846001351 No