fa جداسازی و الگوی بیان ژن β-آمیرین سنتاز در سطح رونوشت در گیاه دارویی کاسنی (.Cichorium intybus L) گیاهان دارویی به‌علت داشتن ترکیبات فعال زیستی با ارزشی که اغلب دارای خواص دارویی می-باشند، در سلامت انسان نقش به‌سزائی دارند. کاسنی (Cichorium intybus L.) از جمله گیاهان دارویی مهمی است که انواع متعددی از متابولیت‌های ثانویه‌ی گیاهی مانند تری‌ترپنوئید ساپونین-ها را تولید می‌کند. ساپونین‌ها از مهم‌ترین ترکیبات ترپنی هستند که اغلب به فرم گلیکوزیله بوده و به‌عنوان مواد با ارزش در صنعت و پزشکی کاربردهای فراوانی دارند. آنزیم β-آمیرین سنتاز یک آنزیم کلیدی در مسیر بیوسنتز ساپونین‌ها در گیاهان است که متعلق به گروهی از آنزیم‌های مهم کاتالیز کننده به نام اکسیدو اسکوالن سیکلازها می‌باشد. نظر به اهمیت ساپونین‌ها در گیاه کاسنی، جداسازی و بیان ژن کد‌کننده β-آمیرین سنتاز به‌عنوان یک ژن کلیدی مورد بررسی قرار گرفت. استخراج RNA، سنتز cDNA، جداسازی و تعیین توالی بخشی از این ژن در گیاه کاسنی به‌طور موفقیت‌آمیزی به انجام رسید. تعیین توالی و تجزیه و تحلیل بیوانفورماتیکی ناحیه جدا شده نشان داد که ژن β-آمیرین سنتاز در کاسنی مشابهت زیادی با همین ژن در سایر گیاهان هم خانواده، به‌ویژه گل‌مینا و خاراگوش چینی دارد. هم‌چنین بیان ژن β-آمیرین سنتاز در سطح رونوشت به‌روش RT-PCR نیمه‌کمی در بافت‌های برگ و ریشه به‌کمک ژن رفرنس GAPDH در دو ژنوتیپ متفاوت کاسنی انجام شد. نتایج نشان داد که میزان بیان ژن β-آمیرین سنتاز در بافت ریشه به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از بافت‌ برگ بود. به‌علاوه بین دو ژنوتیپ‌ در میزان بیان ژن β-آمیرین سنتاز در سطح رونوشت اختلاف معنی‌داری وجود داشت. نتایج بدست آمده در این پژوهش می‌تواند در تحقیقات پایه تکمیلی و هم‌چنین در راستای افزایش میزان ساپونین‌ها در کاسنی از طریق مهندسی متابولیک مورد استفاده قرار گیرد. Medicinal plants have a range of significant impacts on human health due to their valuable bioactive compounds with medicinal properties. Chicory (Cichorium intybus L.) belongs to the family of Astracease, is one of the important medicinal plants which produces several types of secondary metabolites such as triterpenoid saponins. Triterpenoid saponins are the most important terpene compounds, which are often in glycosylated form as valuable substances have many applications in industry and medicine. β-amyrin synthase, an important member of the oxidosqualene cyclases family of enzymes in plants, play a crucial role in triterpene saponin biosynthesis. Because of the importance of saponins in chicory plants, partial isolation and expression of the encoding gene of β-amyrin synthase was aimed. RNA isolation, cDNA synthesis, partial cloning and nucleotide sequencing were successfully performed. Sequencing and bioinformatic analysis of the partial coding regions revealed that the partial isolated β-amyrin synthase gene in chicory is very similar to the β-amyrin synthase in other plant species, particularly Aster and Artemisia. Additionally, transcript gene expression analysis with semi-quantitative RT-PCR method and using GAPDH as reference gene was performed in leaf and root tissues of two different chicory genotypes. Results illustrated that expression levels of β-amyrin in root tissues was significantly higher than those in leaf tissues. Moreover, the transcript level of β-amyrin was considerably different between the two genotypes. The results of this study can be used in a complementary basic research in chicory and also to increase saponins through metabolic engineering. β-آمیرین سنتاز,بیان ژن,ساپونین,کاسنی β-amyrin synthase, chicory, ,saponin, gene expression 399 409 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-109-438&slc_lang=fa&sid=1 ژیلا حسین پناهی ژیلا حسین پناهی 10031947532846002576 10031947532846002576 No اسعد معروفی اسعد معروفی 10031947532846002577 10031947532846002577 No بهمن بهرام نژاد بهمن بهرام نژاد 10031947532846002578 10031947532846002578 No