fa تاثیر الیسیتورهای غیر زیستی بر بیان ژن آلکالوئیدهای گیاه شقایق ایرانی (Papaver bracteatum) خشخاش ایرانی (Papaver bracteatum)، گونه‌ای مهم از خانواده پاپاوراسه است که دارای ترکیبات آلکالوئیدی با ارزش دارویی می‌باشد. الیسیتورها ابزار مناسبی جهت افزایش تولید متابولیت‌های ثانویه در گیاهان با تحریک سیگنال‌های سلولی می‌باشند. در این مطالعه به منظور افزایش تولید آلکالوئیدهای گیاه خشخاش ایرانی اثر دو الیسیتور سالسیلیک اسید و متیل جاسمونات بر روی کشت سلولی ریزنمونه ریشه این گیاه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق، مورفین را به‌عنوان آلکالوئید غالب در خشخاش ایرانی نشان داد. هم‌چنین عامل زمان، اثر زیادی بر روی تیمارها در هر دو الیسیتور داشت. به‌طور کلی تیمار با الیسیتور متیل جاسمونات سبب افزایش بیش‌تر میزان مورفین نسبت به الیسیتور سالسیلیک اسید در کشت سلولی ریشه شد. همچنین بیش‌ترین میزان تجمع مورفین تحت تاثیر تیمار با الیسیتورهای مذکور نتیجه افزایش بیان ژن‌های TYDC و COR بود. نمونه‌هایی که دارای کم‌ترین میزان مورفین بودند، برای ژن TYDC کاهش و برای ژن COR افزایش بیان بیش‌تری را نشان دادند. احتمالا دلیل وجود کدئین و مورفین در کشت سلولی این گیاه را می‌توان به بیان اختصاصی ژنTYDC1 در ریشه نسبت داد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد که با استفاده از الیسیتورهای غیر زیستی می‌توان چرخه بیوسنتزی تولید و تجمع متابولیت ثانویه مورفین را در این گیاه تحریک کرد و میزان زیادی از این آلکالوئید را در مقایسه با شاهد به دست آورد. P apaverace family includes valuable alkaloids with commercial importance and Papaver bracteatum belongs to this family. Elicitors are useful tool to enhance the production of secondary metabolites and benzophenanthridine in the poppy plants. In this study, two different elicitors, Salicylic acid and Methyl jasmonate were evaluated on the root’s explants, in order to increase the production of alkaloids in Persian poppy. Time had a great effect on the treatment of both elicitors. Overall, treatment with Methyl jasmonate has increased the amount of morphine alkaloid more than salicylic acid in cell culture. Moreover, the highest concentration of morphine was obtained by increasing the expression of TYDC and COR genes under both elicitor treatments. Having codeine and morphine in the cell culture may be attributed to the expression of TYDC as specific gene in the root. The results of this study showed that the use of biotic elicitors can motivate biosynthetic cycle of the production and accumulation of morphine alkaloid as secondary metabolite in the plant and high levels of this alkaloid can be obtained comparing to control plants. الیسیتور,سالسیلیک اسید,متابولیت ثانویه,متیل جاسمونات Secondary metabolites,elicitors, ,methyl jasmonate, acetylsalicylic acid 483 490 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-109-446&slc_lang=fa&sid=1 مرجان بهزادی‌راد مرجان بهزادی‌راد 10031947532846003252 10031947532846003252 Yes محمدرضا نقوی محمدرضا نقوی 10031947532846003253 10031947532846003253 No علی‌اکبر شاه نجات بوشهری علی‌اکبر شاه نجات بوشهری 10031947532846003254 10031947532846003254 No