fa ارزیابی بیان نسبی ژن‌های مسیر بیوسنتز پلی‌آمین‌ها در گره ریشه نخود تلقیح شده با باکتری Mesorhizobium ciceri تحت تنش سرما ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="color:black;">در کشت پاییزه یا بهاره، رشد و عملکرد نخود زراعی (</span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Cicer arietinum</span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"> L.</span></span><span style="color:black;">) تحت تاثیر تنش سرما کاهش می‌یابد. در این آزمایش پاسخ‌های بیوشیمیایی و مولکولی گره&shy;های دو ژنوتیپ متحمل به سرما </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">(Sel96th11439)</span></span><span style="color:black;"> و حساس به سرما (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">ILC533</span></span><span style="color:black;">) نخود تیمار شده با باکتری </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">Mesorhizobium ciceri</span></span></em> <span style="color:black;">تحت تنش سرما (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">˚C</span></span><span style="color:black;">4) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار بررسی شد. تحت تنش سرما میزان شاخص&shy; خسارت سلولی از جمله ‌پراکسید</span> <span style="color:black;">هیدروژن (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">H₂O₂</span></span><span style="color:black;">) در</span> <span style="color:black;">گره ژنوتیپ متحمل کاهش معنی&shy;دار (تا 53 درصد) و در ژنوتیپ حساس افزایش معنی&shy;داری (تا 32 درصد) در روز ششم تنش سرما در مقایسه با شاهد نشان داد. تحت تنش سرما در گره ژنوتیپ متحمل، افزایش بیان ژن‌های </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">CaADC</span></span></em><span style="color:black;">، </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">CaODC</span></span></em><em><span style="color:black;">، </span></em><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">CaSPDS</span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;">,</span></span><span style="color:black;"> و</span> <em><span dir="LTR"><span style="color:black;">CaSAMDC</span></span></em><span style="color:black;">سبب القاء مسیر بیوسنتزی و تجمع </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PAs</span></span><span style="color:black;"> شد. نتایج نشان داد که </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">CaADC</span></span></em> <span style="color:black;">نقش مؤثرتری در فعالیت این مسیر بیوشیمیایی در مقایسه با </span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;">CaODC</span></span></em> <span style="color:black;">داشت. بیشترین افزایش بیان نسبی ژن&shy;های مطالعه شده در روز ششم تنش سرما مشاهده شد که با کاهش شاخص خسارت سلولی (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">H₂O₂</span></span><span style="color:black;">) و بهبود درجه تحمل به تنش سرما مطابقت داشت. این نتایج نشان ‌داد که در گره &shy;نخود سازوکارهای فیزیولوژیکی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">-</span></span><span style="color:black;">مولکولی درجه تحمل به تنش سرما را تعیین می‌کند. به&shy;طورکلی به&shy;کارگیری سویه&shy;های ریزوبیوم کارآمد می&shy;تواند در توسعه رویکردهای به‌نژادی با هدف بهبود تحمل به تنش‌ سرما در اثر همزیستی نخود-ریزوبیوم مفید واقع شود.</span></span></span></h1> The chickpea yield (<em>Cicer arietinum</em> L.) is reduced by cold stress in autumn and spring cultivation. In this experiment, biochemical and molecular responses in the nodules of two chickpea genotypes, cold tolerant (Sel96th11439) and cold sensitive (ILC533), incubated with <em>Mesorhizobium ciceri </em>during cold stress treatment (4˚C) were studied in a factorial experiment completely randomized design with three replications. Comparing to control conditions, the rate of cellular damage index (hydrogen peroxide) in tolerant and sensitive genotypes nodules showed significant decrease (by 53%) and increase (by 32%) on the sixth day of cold stress, respectively. Under cold stress, in the tolerant genotype nodules, increased expression of <em>CaADC</em>, <em>CaODC</em>, <em>CaSPDS</em> and <em>CaSAMDC</em> genes resulted in induction of biosynthesis pathway and accumulation of PAs. Results showed that <em>CaADC</em> had a more efficient role in activation of this biochemical pathway compared to <em>CaODC </em>gene. The highest increase in relative expression of studied genes was observed on the sixth day of cold stress, which corresponded to a decrease in cell damage index (H₂O₂) and an improvement in the degree of tolerance to cold stress. These results indicated that in chickpea nodules, physiological-molecular mechanisms determine the degree of tolerance to cold stress. In general, the use of efficient rhizobium strains can be useful in developing breeding approaches aimed at improving tolerance to cold stress due to the symbiosis of chickpea-rhizobium. بیان ژن, پراکسیدهیدروژن,‌ پلی‌آمین‌ها, تنش سرما, نخود زراعی Gene Expression, Hydrogen Peroxide, Polyamines, Cold stress, Chickpea 223 233 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-96-3&slc_lang=fa&sid=1 Reza Maali Amiri رضا معالی امیری rmamiri@ut.ac.ir 10031947532846005472 10031947532846005472 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Helen Pourmazaheri هلن پورمظاهری h.poormazaheri@gmail.com 10031947532846005473 10031947532846005473 No University of Tehran دانشگاه تهران Saeed Amini سعید امینی saeed.amini@alumni.ut.ac.ir 10031947532846005474 10031947532846005474 No University of Tehran دانشگاه تهران