fa بررسی تنوع ژنتیکی موجود در جمعیتهای شنبلیله با استفاده از نشانگرهای SCoT و URP ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">گونه&shy; های مختلف جنس </span><i>Trigonella</i><span lang="FA"> دارای جنبه</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های دارویی و غذایی بسیار مهمی می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">باشند. ارزیابی تنوع ژنتیکی یکی از اصول اولیه در هر برنامه اصلاحی می</span><span lang="FA">&shy;</span><span lang="FA">باشد که موقعیت را جهت بررسی ویژگی</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های ژنتیکی و شناسایی ژن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های جدید برای به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">نژادگران فراهم می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">آورد.</span> <span lang="FA">در این پژوهش تنوع ژنتیکی موجود در 90 اکوتیپ شنبلیله با استفاده از نشانگرهای </span>SCoT<span lang="FA"> و </span>URP<span lang="FA"> مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از ده آغازگر </span>SCoT<span lang="FA"> و ده آغازگر </span>URP<span lang="FA"> در مجموع به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ترتیب 100 و 109 قطعه تکثیر شد که تمامی آن</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها چندشکل بودند. متوسط شاخص </span>PIC<span lang="FA"> در هر دو نشانگر 34/0 برآورد شد. با این حال متوسط شاخص</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های </span>Rp<span lang="FA"> و </span>MI<span lang="FA"> در نشانگرهای </span>URP<span lang="FA"> بیشتر از </span>SCoT<span lang="FA"> بود. تجزیه واریانس مولکولی (</span>AMOVA<span lang="FA">) بر اساس داده</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های </span>SCoT<span lang="FA">، </span>URP<span lang="FA"> و </span>SCoT+URP<span lang="FA"> نشان داد میزان تنوع درون جمعیت</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها نسبت به بین جمعیت</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ها بیشتر است. براساس مقادیر شاخص</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های تنوع ژنتیکی مشخص شد بیشترین تعداد آلل&shy;های مشاهده شده (</span>Na<span lang="FA">)</span> <span lang="FA">و بیشترین میزان شاخص شانون (</span>I<span lang="FA">)، شاخص تنوع نی (</span>H<span lang="FA">) و درصد جایگاه</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های چندشکل (</span>PPL<span lang="FA">) مربوط به گونه&shy;های </span><i>T. foenum-graecum</i><i> </i><span lang="FA">و </span><i>T. monantha</i><i> </i><span lang="FA">بود. تجزیه خوشه</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ای بر اساس هر یک از نشانگرها و ترکیب داده&shy;های هر دو نشانگر تمامی اکوتیپ&shy;های ارزیابی شده را به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ترتیب در سه گروه اصلی دسته</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">بندی کردند. علاوه براین مشخص شد الگوی گروه</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">بندی به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">دست آمده بر اساس ترکیب داده</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های هر دو نشانگر به خوبی منطبق با ساختار تاکسونومی گونه&shy;ها بود. به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">طورکلی نتایج به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">دست آمده نشان داد تنوع ژنتیکی بالایی در درون اکوتیپ</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های شنبلیله وجود دارد. بنابراین این مجموعه می</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">تواند به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">عنوان یک منبع ژنی با ارزش جهت استفاده در برنامه</span><span lang="FA">‌های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></h1> Various species of genus <em>Trigonella</em> are important from medical and food aspects.<br> Assessment of genetic diversity is an important principal for plant breeding, providing an opportunity to identify the novel genetic characters and new genes for breeders. In the current work, 90 fenugreek ecotypes were evaluated for genetic diversity using several start codon targeted polymorphism (SCoT) and universal rice primer (URP) markers. Ten SCoT and 10 URP primers amplified a total of 100 and 109 fragments, respectively, which out all fragments were polymorphic. The mean values of polymorphic information content (PIC) for both marker systems was 0.34. However, the highest means values for MI and Rp parameters were estimated for URP compared with SCoT markers. The results of the molecular analysis of variance (AMOVA) based on SCoT, URP, and SCoT+URP data showed that the genetic variation within populations is more than between them. Based on genetic variation parameters, the highest number of observed alleles (Na), Shannon&rsquo;s information index (I), Nei&rsquo;s genetic diversity (H) and the percentage of polymorphic loci (PPL) were found in <em>T. foenum-graecum</em> and <em>T. monantha</em> species. Cluster analysis based on each marker and pooled data clustered all investigated samples into three main clusters. Furthermore, our results indicated that the grouping pattern obtained by pooled data is in accordance to taxonomic structure of species. In conclusion, our results revealed the high rate of genetic diversity within fenugreek ecotypes. Hence, this germplasm can be used as a valuable gene source for breeding programs. کلمات کلیدی: شنبلیله, نشانگرهای مولکولی, تجزیه خوشه ­ای, تنوع ژنتیکی fenugreek ecotypes, molecular markers, cluster analysis, genetic diversity 69 78 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-326-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Mirzahosin Tabrizi مریم میرزاحسین تبریزی lidamirzahosein@yahoo.com 10031947532846006410 10031947532846006410 No Reza Azizi Nezhad رضا عزیزی نژاد r.azizi@srbiau.ac.ir 10031947532846006409 10031947532846006409 Yes Islamic Azad University, Science and Research Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات Farangis Ghanavati فرنگیس قنواتی farangisghanavati@yahoo.com 10031947532846006411 10031947532846006411 No Seed and Plant improvement institute موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج Alireza Etminan علیرضا اطمینان alietminan55@yahoo.com 10031947532846006412 10031947532846006412 No Islamic Azad University, Kermanshah Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه