fa مطالعه برخی از پاسخ‌های بیوشیمیایی و مولکولی ارقام جو در مرحله گیاهچه‌ای تحت تنش شوری ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:9pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">شوری خاک یکی از بزرگ‌ترین مشکلات کشاورزی محسوب می‌شود که باعث کاهش رشد و عملکرد محصولات زراعی می‌شود. با اینکه جو متحمل‌ترین گیاه نسبت به تنش شوری در بین غلات است اما مرحله گیاهچه‌ای جو، یکی از حساس‌ترین مراحل رشدی به تنش شوری می‌باشد. از این‌رو، به‌منظور بررسی اثر تنش شوری بر صفات بیوشیمیایی نظیر شاخص پراکسیداسیون سلولی (</span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">TBARM</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">)، فعالیت کاتالاز و محتوی پرولین در ریشه و اندام‌هایی ارقام جو در مرحله گیاهچه‌ای، طرح فاکتوریل با پایه کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل دو سطح شوری (هدایت الکتریکی آب برابر با 0 و 22 دسی&shy;زیمنس بر متر) و دو رقم جو (رقم حساس (فجر) و مقاوم (افضل)) بود. همچنین، بیان نسبی سه ژن (</span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">NHX3</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">، </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">CAT1</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> و </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">TIP2;3</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">) در ریشه و اندام هوایی در مرحله گیاهچه‌ای تحت تنش شوری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">ANOVA</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> نشان داد که اثرمتقابل بین شوری و رقم بر روی همه صفات فوق (01/0> </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">) معنی&shy;دار است. تحت تنش شوری، </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">TBARM</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">، فعالیت کاتالاز و پرولین در ریشه و اندام هوایی هر دو رقم در مرحله گیاهچه‌ای افزایش یافت اما بالاترین محتوای پرولین و فعالیت کاتالاز، و پایین‌ترین میزان </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">TBARM</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> در رقم متحمل (افضل) مشاهده شد. بنابراین به‌نظر می‌رسد که رقم متحمل به‌ترتیب با تنش‌های اکسیداتیو و اسمزی ناشی از تنش شوری از طریق افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی و املاح سازگار مقابله می‌نماید. الگوی بیانی ژن‌های </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">NHX3</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">، </span><span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">CAT1</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> و </span>&nbsp;<span dir="LTR" lang="X-NONE" style="font-size:10.0pt">TIP2;3</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">در رقم متحمل تحت تنش شوری نشان داد که این ژن‌ها در بالا بردن تحمل به شوری در جو نقش دارند. در نتیجه، ژن‌های فوق می‌توانند به‌عنوان نامزدهای امیدبخش در برنامه‌های اصلاح نژادی برای افزایش تحمل به شوری در محصولات زراعی مورد استفاده قرار گیرند. </span></span></span></span></span></h1> <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; Soil salinity is one of the most agricultural problems that reduces the growth and yield of crops. Although, barley is the most salinity- tolerant plant among cereals but its seedling stage is the most sensitive developmental stage to salinity stress. Thereby to study the effect of salinity stress at seedling stage on biochemical traits including thiobarbituric acid reactive material (TBARM), catalase activity, and proline values, a factorial based on randomized complete design with four replications was conducted. The experimental factors included two levels of salinity (EC= 0 and 22 ds/m-1) and two barley genotypes (sensitive (Fajr) and tolerant (Afzal)). ANOVA results showed a significate effect for interaction between salinity and genotype (p<0.01) on all traits. Under salinity stress, thiobarbituric acid reactive material (TBARM), catalase activity, and proline values were increased in root and shoot of both genotypes at seedling stage. The higher value of proline and catalase activity, lower level of TBARM were observed in tolerant genotype (Afzal). Therefore, it seems that tolerant genotype copes with the oxidative and osmotic stresses induced by salinity through the increment of antioxidant activity and compatible solutes, respectively. Moreover, relative expression of three genes (<em>NHX3</em>, <em>CAT1</em> and <em>TIP2;3</em>) in root and shoot were investigated under salinity stress at seedling stage. Expression pattern of <em>NHX3</em>, <em>CAT1</em> and <em>TIP2;3 </em>genes in tolerant genotype under salinity stress revealed that they play roles in the salinity tolerance of barley. Thereby, aforementioned genes could be used as promising candidate genes for genetic tolerance to salinity stress in crops. بیان ژن, جو, صفات بیوشیمیایی , شوری Salinity, barley, biochemical traits, gene expression 127 135 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-347-2&slc_lang=fa&sid=1 Zeynab Hamzeh-Kahnoji زینب حمزه کهنوجی hamzesahar66@yahoo.com 10031947532846006621 10031947532846006621 No Islamic Azad University science and research Branch دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات Asa Ebrahimi آسا ابراهیمی dr.asaebrahimi@gmail.com 10031947532846006622 10031947532846006622 Yes Islamic Azad University science and research Branch دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات Gholam-Reza Sharifi-Sirchi غلامرضا شریفی. سیرجی Sharifisirchi@uk.ac.ir 10031947532846006623 10031947532846006623 No University of Hormozgan, Iran دانشگاه هرمزگان، ایران Eslam Majidi Hervan اسلام مجیدی هروان majidi_e@yahoo.com 10031947532846006624 10031947532846006624 No Islamic Azad University science and research Branch دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات