fa تنوع ملکولی جایگاه‌های ریزماهواره‌ای و تجزیه ساختار جمعیت در توده‌های وحشی و بومی گندم نان و ماکارونی ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"></h1> <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"></h1> <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"></h1> <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"></h1> <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"></h1> <h1 dir="RTL" style="text-align:justify"></h1> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-size:11px;"><span style="font-size:10px;"><span style="font-size:12px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">گندم یکی از سه غذای اصلی جمعیت جهان محسوب می‌شود و</span><span lang="AR-SA"> گام اولیه برای موفقیت در برنامه‌های اصلاحی آن، شناسایی و برآورد تنوع ژنتیکی در خویشاوندان وحشی و بومی این گیاه می‌باشد. </span><span lang="FA">استفاده از آغازگر‌های ریزماهواره، روشی دقیق و ساده برای شناسایی تنوع و قرابت ژنتیکی ارقام و </span><span lang="AR-SA">خویشاوندان وحشی و بومی </span><span lang="FA">گندم است.</span> <span lang="FA">براین اساس، مطالعه حاضر</span> <span lang="AR-SA">با هدف ارزیابی تنوع ژنتیکی و بررسی</span><span lang="FA"> روابط فیلوژنتیکی </span><span lang="AR-SA">مابین</span><span lang="FA"> 69 توده‌ نواحی مختلف ایران متعلق به چهار گونه </span>Triticum aestivum<span lang="FA">، </span>T. boeoticum<span lang="FA">‌، </span>T. durum<span lang="FA"> و </span>T. urartu<span lang="FA"> با</span> <span lang="FA">استفاده از نشانگر‌های ریزماهواره‌ای صورت گرفت.<a name="_Hlk40167783"> برای این منظور از 23 جفت آغازگر ریزماهواره استفاده شد</a> و </span><span lang="AR-SA">در مجموع 57 آلل چندشکل با میانگین 166/3 آلل به ازای هر جایگاه ریزماهواره تکتیر شد. </span><span lang="AR-SA">فاصله ژنتیکی بین توده‌های گونه‌ها با نشانگرهای مورد بررسی، دارای دامنه تغییرات بین 08/0 تا 885/0 بود که </span><span lang="AR-SA">کمترین میزان آن، بین توده‌های </span>T. boeoticum<span lang="AR-SA"> و </span>T. urartu<span lang="AR-SA"> و بیشترین میزان آن بین توده‌های </span>T. aestivum<span lang="AR-SA"> و </span>T. boeoticum <span lang="FA">مشاهده شد. بیشترین میزان تنوع ژنی</span> <span lang="FA">نی و شاخص اطلاعاتی شانون به‌ترتیب برابر 12/0 و 188/0 به جمعیت </span>T. urartu<span lang="FA"> تعلق داشت. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه‌ای با الگوریتم </span>Neighbour joining<span lang="FA">، توده‌ها را به چهار گروه اصلی تقسیم کرد و در گروه‌بندی حاصل تمامی توده‌های </span>T. aestivum<span lang="FA"> در یک گروه قرار گرفتند. تجزیه به مختصات اصلی (</span>PCoA<span lang="FA">) از طریق نمایش دوبعدی تفکیک توده‌ها براساس دو مولفه اول، گروه‌بندی حاصل از تجزیه خوشه‌ای را تایید نمود. با تجزیه ساختار جمعیت</span> <span lang="FA">69 توده مورد مطالعه در سه زیرجمعیت قرار گرفتند به‌طوری که توده‌های دو گونه </span>T. boeoticum<span lang="AR-SA"> و </span>T. urartu<span lang="FA"> با بیشترین شباهت و اختلاط ژنتیکی در یک زیرجمعیت واقع شدند. </span><span lang="AR-SA">نتایج</span> <span lang="AR-SA">این تحقیق</span> <span lang="AR-SA">نشان</span> <span lang="AR-SA">داد که نشانگر‌های </span><span lang="FA">ریزماهواره‌ای<i>،</i> </span><span lang="AR-SA">علاوه بر قابلیت اتصال و تکثیر در هر چهار گونه، از</span> <span lang="AR-SA">قدرت</span> <span lang="AR-SA">تمایز</span> <span lang="AR-SA">خوبی</span> <span lang="AR-SA">جهت بررسی</span> <span lang="AR-SA">تنوع</span> <span lang="AR-SA">ژنتیکی توده‌های مورد مطالعه</span> <span lang="AR-SA">برخوردار بودند.</span></span></span></span><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p> <p><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</p> <span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed">Wheat is one of the world&rsquo;s most important staple crops, and the foundation of effective breeding programs lies in identifying and characterizing genetic diversity within wild relatives and landraces. Microsatellite markers offer a reliable and precise approach for assessing genetic relationships and diversity among wheat accessions. This study aimed to evaluate genetic diversity and phylogenetic relationships among 69 accessions collected from different regions of Iran, representing Triticum aestivum, T. boeoticum, T. durum, and T. urartu. A total of 23 SSR primers were used, yielding 57 polymorphic alleles with an average of 3.17 alleles per locus. Genetic distances ranged from 0.08 to 0.885, with the lowest observed between T. boeoticum and T. urartu, and the highest between T. aestivum and T. boeoticum. The maximum Nei&rsquo;s genetic diversity (h = 0.12) and Shannon&rsquo;s information index (I = 0.188) were recorded in T. urartu accessions. Cluster analysis using the Neighbor-Joining method grouped the accessions into four major clusters, with all T. aestivum accessions grouped together. Principal coordinate analysis (PCoA) confirmed the clustering results. Population structure analysis divided the 69 accessions into three subpopulations. Accessions of T. boeoticum and T. urartu, which exhibited the greatest genetic similarity and admixture, were grouped into the same subpopulation. The results demonstrated that SSR markers are effective tools for distinguishing wheat species and for assessing genetic diversity among accessions. This information is vital for the conservation and utilization of wheat genetic resources in breeding programs.<span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span><br> &nbsp; گندم نان, تنوع ژنتیکی, خویشاوندان وحشی, میکروساتلایت Bread wheat, Genetic diversity, Microsatellite, Wild relatives 259 268 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-84-4&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi mohammadi Shekhlari مهدی محمدی شیخلری m.mohammadi063@gmail.com 10031947532846008612 10031947532846008612 No Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) Sedigheh Fabriki-Ourang صدیقه فابریکی اورنگ s.ourang910@gmail.com 10031947532846008613 10031947532846008613 Yes Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) Alireza Pour-aboughadareh علیرضا پورابوقداره a.poraboghadareh@gmail.com 10031947532846008614 10031947532846008614 No موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر Jafar Ahmadi جعفر احمدی : njahmadi910@yahoo.com 10031947532846008615 10031947532846008615 No Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)