fa پاسخ‌های مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و مولکولی در عدس (Lens culinaris Medik.) تحت تنش خشکی ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">عدس گیاهی با ارزش به لحاظ تغذیه‌ای برای انسان است، اما محصول آن توسط تنش‌های محیطی مخصوصا خشکی تهدید می‌شود. مطالعات بسیاری اثرات تنش خشکی را بر گیاهان مختلف خانواده لگوم‌ها مورد بررسی قرار داده‌اند. در این مطالعه یک ژنوتیپ متحمل (</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">FLIP2002-57L</span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">) و یک ژنوتیپ حساس (</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">FLIP2002-55L</span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">) عدس تحت سه رژیم آبی (شاهد بدون تنش، 60 درصد و 30 درصد ظرفیت زراعی) قرار گرفته و صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و پروفایل بیان ژنی در آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. هر دو ژنوتیپ در ارتفاع بوته، طول ریشه، شاخص سطح برگ و نشت الکترولیتی، کاهش معنی‌داری نشان دادند اما کاهش آنها در ژنوتیپ متحمل کمتر از ژنوتیپ حساس بود. از طرفی فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و تجمع پرولین در ژنوتیپ متحمل به طور معنی‌داری بیشتر بود. علاوه بر این، بررسی بیان نسبی ژن‌های مرتبط با تنش خشکی تغییر پروفایل بیان آن‌ها در ژنوتیپ متحمل و عدم تغییر آن‌ها را در ژنوتیپ حساس را نشان داد. </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Aptos,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">Lentil is a nutritionally valuable crop for both humans and livestock, yet its production is threatened by environmental stresses, especially drought. Many studies have investigated drought effects in various legume species. In this study, a drought-tolerant genotype (FLIP2002-57L) and a sensitive genotype (FLIP2002-55L) of lentil were exposed to three water regimes (control, 60%, and 30% of field capacity). Morphological, physiological, biochemical traits, and gene expression profiles were examined. The tolerant genotype exhibited higher antioxidant enzyme activity, increased proline accumulation, and enhanced expression of drought-responsive genes. Conversely, the sensitive genotype showed minimal changes in gene expression under drought stress. These results highlight key physiological and genetic adaptations in lentil, offering valuable insights for improving drought resilience in legume crops.</span></span></span></span></div> تنش خشکی, عدس, اسمولیت, آنزیم آنتی‌اکسیدان, ریل تایم پی‌سی‌آر, توالی‌یابی RNA drought stress, lentils, osmolyte, antioxidant enzyme, real-time PCR, RNA sequencing 21 33 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-515-1&slc_lang=fa&sid=1 Pouya Najibnejad پویا نجیب نژاد pouya.najibnejad@ut.ac.ir 10031947532846008685 10031947532846008685 No University of Tehran دانشگاه تهران Ali Reza Abbasi علیرضا عباسی rezabbasi@ut.ac.ir 10031947532846008686 10031947532846008686 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohammadreza Bihamta محمدرضا بی همتا mrghanad@ut.ac.ir 10031947532846008687 10031947532846008687 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Sajad Rashidi-Monfared سجاد رشیدی منفرد rashidims@modares.ac.ir 10031947532846008688 10031947532846008688 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Abdolrahman Rasoulnia علدالرحمن رسول نیا arasoulnia@ut.ac.ir 10031947532846008689 10031947532846008689 No University of Tehran دانشگاه تهران