fa تنوع ژنتیکی و ساختار جمعیتی پروانه جوانه‌خوار بلوط(Tortrix viridana L., Lepidoptera: Tortricidae) در جنگل‌های زاگرس شمالی ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشي کوتاه Research پروانه جوانه‌‌خوار بلوط<span dir="LTR">(<em>Tortrix</em> <em>viridana</em> L.) </span>&nbsp;به‌عنوان زیان‌بارترین آفت درختان بلوط در جنگل‌های زاگرس، از طریق تغذیه از جوانه‌های زایای درختان خسارت سنگینی به بلوط‌ها وارد می‌کند. با وجود اهمیت کنترل آن، در رابطه با ساختار جمعیتی و تنوع ژنتیکی این آفت در سطح <span dir="LTR">DNA</span> اطلاعات کمی در دسترس است. در این مطالعه تنوع و ساختار ژنتیکی 16 جمعیت‌ (شامل 105 ژنوتیپ) با استفاده از دو نشانگر ژنتیکی <span dir="LTR">ISSR</span> و <span dir="LTR">RAPD</span> تجزیه و تحلیل شد. با استفاده از 10 آغازگر از نشانگر <span dir="LTR">ISSR</span> در مجموع 127 نوار قابل امتیازدهی با میانگین 7/12 نوار برای هر نشانگر بدست آمد که از مجموع این نوارها تعداد 121 نوار (95 درصد) نوارهای تشکیل شده چندشکل بودند. همچنین از هشت آغازگر <span dir="LTR">RAPD</span> نیز 105 نوار با میانگین 1/13 نوار در هر آغازگر و با مجموع 99 نوار چندشکل (93 درصد) تکثیر شد. ضریب تمایز ژنتیکی بین‌جمعیتی <span dir="LTR">(&Phi;_St)</span> برآورد شده از دو نشانگر <span dir="LTR">ISSR</span> و <span dir="LTR">RAPD</span> به‌ترتیب برابر با 26/0 و 18/0 بود. تجزیه واریانس مولکولی داده‌های دو نشانگر <span dir="LTR">ISSR</span> و <span dir="LTR">RAPD</span> نشان داد که بخش عمده تنوع ژنتیکی کل مشاهده‌شده ناشی از تنوع ژنتیکی درون‌جمعیت‌ها است. جریان ژنی برآوردشده بین جمعیت‌ها بر اساس نشانگر <span dir="LTR">ISSR</span> 461/0، و بر اساس نشانگر <span dir="LTR">RAPD</span> 527/0 بود که نشان‌دهنده جریان ژنی ضعیفی بین جمعیت‌هاست. دندروگرام <span dir="LTR">UPGMA</span> مبتنی بر هر دوی سیستم‌های نشانگری استفاده‌شده جمعیت‌های مورد مطالعه را بدون هیچ رابطه مشخصی با فاصله جغرافیایی آنها در خوشه‌های مجزا گروه‌بندی کرد. اطلاعات این مطالعه می‌تواند برای پایه‌ریزی استراتژی‌های مدیریت یکپارچه این آفت در جنگل‌های زاگرس سودمند باشد.<br> &nbsp; <em>Tortrix viridana</em> L., commonly known as green oak leaf roller, is a major harmful herbivorous pest for oak forests that cause severe yield loss via almost complete defoliation during the pest outbreak in spring. In spite of importance of controlling this pest , little is known about the population structure and DNA-based genetic diversity of this pest in Iran. In this study, genetic structure and diversity of 105 genotypes representing 16 populations of <em>Tortrix viridana</em> from North-Zagros forests was studied using inter simple sequence repeats (ISSR) and Random Amplified Polymorphic DNA (RAPD) markers. Ten ISSR primers amplified a total of 127 bands of which 121 were polymorphic. Also, eight RAPD primers produced a total of 105 fragments with 105 polymorphic bands. Estimated coefficient of inter-population genetic differentiation (&Phi;_ST) based on ISSR and RAPD primers were 0.26 and 0.18 respectively. Molecular analysis of variance (AMOVA) showed that most of the total revealed genetic diversity distributed within populations than between populations for both marker systems. The gene flow estimate (<em>N</em>_m) among populations was 0.461 (ISSR) and 0.527 (RAPD), suggesting restricted gene flow, the poulations are not genetically distinct. These findings could provide important information on the population genetic diversity of this destructive pest, which can be suitable in designing effective strategies for integrative management of this pest in Zagros forests. پروانه جوانه‌‌خوار بلوط, توالی‌های تکراری ساده میانی, چندشکلی, نشانگر ژنتیکی, Tortrix Green oak leaf roller, Inter Simple Sequence Reapeats, Polymorphism, Genetic marker, Tortrix 123 136 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-30-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Ghiasoddin حمید غیاث الدین ghiasoddinhamid@yahoo.com 10031947532846005112 10031947532846005112 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Naghi Shabanian نقی شعبانیان N.shabanian@uok.ac.ir 10031947532846005113 10031947532846005113 Yes University of Kurdistan دانشگاه کردستان Mohammad Reza Kavoosi محمد رضا کاووسی Kavoosi@gau.ac.ir 10031947532846005114 10031947532846005114 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Reza Talebi رضا طالبی srtalebi@iausdj.ac.ir 10031947532846005115 10031947532846005115 No Islamic Azad University, Branch of Sanandaj دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج Vahideh Payamnoor وحیده پیام نور Payamnoor@gau.ac.ir 10031947532846005116 10031947532846005116 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان