fa تأثیر تنش کم‌آبی بر پاسخ بیانی ژن‌های MFNAC، MTNAC و GMNAC گیاهچه‌های عدس (Lens culinaris M.) ژنتیک گیاهی Subject 01 پژوهشی کامل Applicable <h1 dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:12px;">ایران با بارندگی 240 میلی‌متر در سال، جزء مناطق خشک و نیمه خشک جهان می‌باشد. ﻋــﺪس (<em><span dir="LTR">Lens culinaris </span></em><span dir="LTR">M.</span>) به‌عنوان ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺑﻘﻮﻻت در سرتاسر جهان شناخته شده‌است. در این تحقیق، سطوح تنش کم‌آبی شامل آبیاری تا 50 درصد ظرفیت زراعی و 25 درصد ظرفیت زراعی به مدت 7 روز روی گیاهچه‌های عدس و در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه اعمال شد. پس از اعمال تنش، اندام هوایی و ریشه گیاهان برداشت و بیان ژن‌های <span dir="LTR">NAC</span> با روش <span dir="LTR">qRT-PCR</span> بررسی شد. آنالیز بیان در سه تکرار بیولوژیکی و دو تکرار تکنیکی صورت گرفت. مقایسه میانگین با آزمون دانکن، تفاوت معنی‌داری برای هر سه ژن در اندام هوایی نشان داد. در اندام ریشه ژن <em><span dir="LTR">GmNAC</span></em> در هر دو تیمار تنش معنی‌دار شد اما برای ژن‌های <em><span dir="LTR">MtNAC</span></em> و <em><span dir="LTR">MfNAC</span></em> فقط در تیمار تنش 25 % با شاهد اختلاف معنی‌داری مشاهده شد. ژن <em><span dir="LTR">MfNAC</span></em> در اندام‌های هوایی و ریشه افزایش بیان داشت ولی میزان بیان اندام هوایی بیشتر از اندام ریشه بود. در اندام ریشه فقط افزایش بیان در تیمار 25 درصد با شاهد دارای اختلاف معنی‌داری بود. در اندام هوایی ژن <em><span dir="LTR">MtNAC</span></em> هر دو تیمار تنش به یک نسبت افزایش بیان داشتند و در اندام ریشه فقط تیمار 25 درصد با شاهد دارای اختلاف معنی‌دار بود و افزایش بیان در اندام ریشه به نسبت اندام هوایی کمتر بود. برای ژن <em><span dir="LTR">GmNAC</span></em> در اندام هوایی افزایش بیان تیمار 50 درصد تقریبا بیشتر از دو برابر تیمار 25 درصد بود ولی افزایش بیان اندام ریشه برای هر دو تیمار تنش به یک اندازه بود. در مجموع به‌نظر می‌رسد ژن&lrm;‌های <em><span dir="LTR">MtNAC</span></em> و <em><span dir="LTR">MfNAC</span></em> در اندام هوایی دارای اهمیت بیشتری باشند. این تحقیق اولین گزارش بررسی بیان ژن‌های <em><span dir="LTR">MfNAC</span></em>، <em><span dir="LTR">MtNAC</span></em> و <em><span dir="LTR">GmNAC</span></em> در گیاه عدس تحت تنش کم‌آبی می‌باشد.</span></span></h1> Iran with rainfall of 240 mm per year belongs to arid and semi-arid regions of the world. Lentil (<em>Lens culinaris</em> M.) is one of the most important legumes around the world. In this study, levels of water stress (including irrigation up to 50% of field capacity and 25% of field capacity) for 7 days were applied on lentil seedlings in a completely randomized design with three replications in greenhouse. After treatment, shoots and roots were harvested and the expression of NAC genes was analyzed using qRT-PCR method. The expression analysis of NAC genes was performed in three biological and two technical replications. The means comparison by Duncan test showed a significant difference among all three gene expressions in the aboveground tissues. The <em>GmNAC</em> expression was significant in both treatments, but for <em>MtNAC</em> and <em>MfNAC</em> genes, significant differences were observed in 25% stress condition compared to control. Although <em>MfNAC</em> expression increased in both shoots and roots, the expression in shoot was much higher than root. In roots, significant differences were observed in 25% stress condition comparing to control. In shoots, expression of <em>MtNAC</em> gene was significantly increased in both stress treatments and in roots, only treatment 25% showed a significant difference with control. The increase in expression in the roots was less than shoot. In shoots, expression of <em>GmNAC</em> gene in the treatment of 50% was higher than treatment of 25% but the increase in expression in the root was same in both stress treatments. In general, <em>MtNAC</em> and <em>MfNAC</em> genes appear to be more important in the shoot. The current study is the first report of expression analysis of <em>MfNAC</em>, <em>MtNAC</em> and <em>GmNAC</em> genes in lentil under water stress conditions.<br> &nbsp; تنش کم‌آبی, عدس, qRT-PCR, ژن NAC Drought stress, lentil, NAC gene, qRT-PCR 309 318 http://mg.genetics.ir/browse.php?a_code=A-10-122-1&slc_lang=fa&sid=1 زهرا همت پور zahrahematpour69@gmail.com 10031947532846005744 10031947532846005744 Yes دانشگاه لرستان احمد اسماعیلی ismaili@lu.ac.ir 10031947532846005745 10031947532846005745 No دانشگاه لرستان سید محسن سهرابی ms.seyyed@gmail.com 10031947532846005746 10031947532846005746 No دانشگاه لرستان