عملکرد یک صفت پلی ژنیک میباشد و بهعنوان یکی از مهمترین اهداف اصلاحی در گندم و دیگر محصولات مد نظر قرار گرفته است. شناسایی ژنهای موثر بر عملکرد و اجزای آن با استفاده از مکان یابی ژنهای کنترل کننده صفات کمی(QTL)، یکی از راههای افزایش این صفت میباشد. به منظور شناسایی QTLهای مرتبط با عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات زراعی در گندم، تجزیه QTL بر روی یک جمعیت 12F لاینهای اینبرد نوترکیب انجام شد. در کل، 37 QTL دارای اثر اصلی برروی 14 کروموزوم و 3 اثر متقابل QTL × QTL بر روی 6 کروموزوم با استفاده از روش تجزیه مکانیابی فاصلهای مرکب شناسایی شدند. مهمترین QTL شناسایی شده برای عملکرد بر روی کروموزوم A1 قرار داشت که 1/10 درصد از واریانس فنوتیپی این صفت را توجیه میکرد. معنیدارترین QTL برای تعداد دانه در سنبله (QGnu.1A1) و تعداد سنبلچه در سنبله (Qspn.3B) بهترتیب در کروموزومهای A1 و B3 قرار داشتند که 2/14% و 2/10% از واریانس فنوتیپی صفت مربوطه را توجیه میکردند. نشانگرهای gwm357 و gwm635 که در تحقیق حاضر با QTL مربوط به عملکرد دانه دارای لینکاژ بودند، در تحقیقات سایر محققین نیز با برخی اجزای عمکرد دارای لینکاژ بودند. در خصوص تجزیه اثرات متقابلQTL ، نتایج نشان داد که QTL شناسایی شده برای عملکرد بر روی کروموزوم A 3 (در فاصله نشانگری 6422-wPt - 3697-wPt) دارای اثرات متقابل معنیدار با QTL شناسایی شده بر روی کروموزومD 5 (در فاصله نشانگری 665903-wPt - 666601-wPt) بود. این QTLها و نشانگرهای دارای لینکاژ با QTLهای بزرگ اثر شناسایی شده در این تحقیق، بعد از تایید توسط تکنیکهایی نظیر مکانیابی دقیق میتوانند جهت اصلاح عملکرد با استفاده از تکنیکهایی نظیر انتخاب به کمک نشانگر و MABC بهکار روند.
نوع مطالعه:
پژوهشی کامل |
موضوع مقاله:
ژنتیک گیاهی دریافت: 1404/5/20 | پذیرش: 1404/10/6