Amirbakhtiar N, Zahravi M, Arshad Y, Mosharraf Ghahfarrokhi G, Mahdavimajd J, Afzaz M H. Evaluation and identification of bread wheat germplasm tolerant to terminal heat stress. MGj 2025; 20 (4) : 5
URL:
http://mg.genetics.ir/article-1-1903-fa.html
امیر بختیار نازنین، زهراوی مهدی، ارشد یوسف، مشرف قهفرخی2 غلامعباس، مهدوی مجد جواد، افزاز محمد حسین. ارزیابی و شناسایی ژرم پلاسم گندم نان متحمل به تنش گرمای انتهای فصل. فصلنامه علمی ژنتیک نوین. 1404; 20 (4) :305-320
URL: http://mg.genetics.ir/article-1-1903-fa.html
مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
چکیده: (19 مشاهده)
بهمنظور شناسایی منابع ژنتیکی متحمل به تنش گرما در گندم نان، ۲۲۴ نمونه ژنتیکی از کلکسیون بانک ژن گیاهی ملی ایران در مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در اهواز در دو شرایط نرمال و تنش گرما (از طریق دیرکاشت) مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایش در قالب طرح آگمنت با سه رقم شاهد (چمران، چمران۲ و افلاک) اجرا شد و ده صفت مورفولوژیک و فنولوژیک شامل طول سنبله، وزن صد دانه، ارتفاع بوته، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبلچه در سنبله، تعداد گلچه در سنبلچه، روز تا ظهور سنبله، روز تا رسیدگی کامل، طول دوره پر شدن دانه و وزن دانه پنج سنبله اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد میانگین کلیه صفات در شرایط تنش نسبت به شرایط نرمال کاهش یافت و بیشترین کاهش (68/34 درصد) به صفت وزن دانه پنج سنبله مربوط بود. همبستگی مثبت و معنیدار بین وزن دانه پنج سنبله با وزن صد دانه و تعداد دانه در سنبله در هر دو شرایط مشاهده شد. تعداد زیادی از نمونههای ژنتیکی برتر از ارقام شاهد از لحاظ صفات مختلف شناسایی شد. تجزیه به مؤلفههای اصلی، چهار مؤلفه اصلی را در هر شرایط شناسایی کرد که در مجموع بیش از 71 درصد (تنش) و 77 درصد (نرمال) تغییرات را تبیین کردند. بر اساس ویژگیهای استخراجشده از تجزیه به مؤلفههای اصلی، نمونههای ژنتیکی KC13318، KC13320، KC13642 و KC13620 در هر دو شرایط نرمال و تنش گرما دارای ویژگیهای مطلوب مرتبط با پتانسیل عملکرد، زودرسی و کارایی زایشی بودند. همچنین، نمونه ژنتیکی KC13645 در شرایط نرمال و نمونه KC13643 در شرایط تنش گرما نیز از این ویژگیها برخوردار بودند. این نمونهها میتوانند بهعنوان منابع ارزشمند در برنامههای اصلاحی برای توسعه ارقام گندم نان مقاوم به گرما مورد استفاده قرار گیرند.
شمارهی مقاله: 5
نوع مطالعه:
پژوهشی کامل |
موضوع مقاله:
ژنتیک گیاهی دریافت: 1404/11/26 | پذیرش: 1405/6/16 | انتشار: 1405/6/26