Darem A, Taheri H, Golbashy M. Evaluation of the effect of silicon dioxide nanoparticles (SiO2-NPs) on the expression pattern of fatty acid desaturase genes and some morphophysiological characteristics in purslane plant. MGj 2026; 20 (2) : 5
URL:
http://mg.genetics.ir/article-1-1883-fa.html
دارم انیس، طاهری هنگامه، گلباشی محمد. ارزیابی اثر نانوذرات دی اکسید سیلیسیوم (SiO2-NPs) بر الگوی بیانی ژنهای دساچوراز اسیدهای چرب و برخی خصوصیات مورفو فیزیولوژیکی گیاه خرفه. فصلنامه علمی ژنتیک نوین. 1404; 20 (2)
URL: http://mg.genetics.ir/article-1-1883-fa.html
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
چکیده: (30 مشاهده)
سیلیسیوم (Si) به عنوان یک عنصر شبه ضروری، نقش مهمی در تقویت رشد و نمو گیاه دارد. بکارگیری ابزارهای نوآورانه جهت تولید انواع نانوکودها، یکی از راهکارهای مؤثر جهت افزایش تولیدات کشاورزی برای تأمین نیازهای آینده جمعیت رو به رشد میباشد. با این حال اطلاعات کمی در خصوص اثرات نانوذره Si در تنظیم متابولیسم و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی در دسترس است. از آنجا که دساچورازهای اسیدچرب (FAD) نقش کلیدی در بیوسنتز اسیدهای چرب غیر اشباع و تقویت ارزش تغذیهای گیاهان دارند، در این مطالعه اثرات کاربرد غلظتهای مختلف (10 تا 40 پیپیام) نانوذره دی اکسید سیلیسیوم (SiO2-NPs) بر تغییرات الگوی بیانی دساچوراز امگا 6 (FAD2) و دساچوراز امگا 3 (FAD8) در گیاه خرفه (Portulaca oleracea) به عنوان منبع غنی اسیدهای چرب اشباع نشده چندگانه (PUFA) مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین اثر غلظتهای مختلف نانوذره SiO2 بر پارامترهای رشدی، محتوای رنگیزههای فتوسنتزی و فعالیت ترکیبات آنتی اکسیدانی آنزیمی نظیر کاتالاز و پراکسیدازمورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد میزان رونویسی ژنهای دساچوراز تحت تیمار غلظتهای مختلف این نانوذره تغییر یافت، خصوصا میزان بیان ژن FAD2که در تمامی غلظتهای اعمال شده نانوذره، افزایش معنیداری را نسبت به گیاهان شاهد نشان داد و در غلظت 30 پیپیام SiO2 به بیشینه مقدار خود رسید. تغییرات میزان پارامترهای رشدی و محتوای رنگیزههای فتوسنتزی نیز در پاسخ به غلظتهای متفاوت نانوذره SiO2 نسبت به گیاهان شاهد مثبت گزارش شد. میزان فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز نیز با افزایش غلظت نانوذره افزایش یافت و در غلظت 40 پیپیام SiO2 به بیشینه مقدار خود رسید. این یافتهها نشان داد که کاربرد این نانوذره از طریق تاثیر بر بیان ژنهای دساچوراز اسیدهای چرب، نقش کلیدی در تنظیم میزان اسیدهای چرب اشباع نشده چندگانه و بهبود ارزش تغذیهای و آنتیاکسیدانی گیاه دارد. از این رو میتوان نتیجه گرفت که نانوذرات SiO2 با تاثیر بر فرآیندهای متابولیکی گیاه باعث تقویت شاخصهای رشدی و افزایش توان ظرفیت فتوسنتزی گیاه میشوند و میتوانند نقش کلیدی در افزایش تاب آوری گیاه نسبت به تنشهای محیطی گیاه داشته باشد.
شمارهی مقاله: 5
نوع مطالعه:
پژوهشی کامل |
موضوع مقاله:
ژنتیک گیاهی دریافت: 1404/4/18 | پذیرش: 1404/11/11 | انتشار: 1404/11/14