رازیانه (Foeniculum Vulgare Mill.) یک گیاه دارویی مهم با مصارف بسیار متنوع میباشد. ارزیابی تنوع ژنتیکی رازیانه جهت حفظ ذخایر ژنتیکی و برنامههای بهنژادی این گیاه حائز اهمیت است. این مطالعه بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی بین جمعیتهای گیاه رازیانه با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR صورت گرفت. این جمعیتها شامل 3 جمعیت از کشور ترکیه و 15 جمعیت بومی مناطق مختلف ایران بودند که تنوع ژنتیکی آنها با استفاده از 17 آغازگر ISSR بررسی شد. نتایج تجزیه با نشانگر ISSR تمایز و تنوع موجود بین جمعیتهای رازیانه را آشکار کرد. از تجزیه و تحلیل دادههای ملکولی مجموعاً 108 باند امتیازدهی شد که از این تعداد 64 باند چندشکل بودند. تعداد باندها از سه باند برای آغازگر UBC894 تا 10 باند برای آغازگر UBC876 متغیر بود. بیشترین و کمترین محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) به ترتیب مربوط به آغازگرهای UBC812 با 37 /0 و UBC848 با 06/0 بود که بیانگر آن است که آغازگر UBC812 نسبت به سایر آغازگرهای مورد بررسی دارای اطلاعات مفید بیشتر و پراکندگی مناسب در کل ژنوم جمعیتهای مورد بررسی بوده است. میانگین شاخصهای محتوای اطلاعات چندشکل (PIC) معادل 18/0، نسبت چندگانه مؤثر (EMR) 28/2، شاخص نشانگر (MI)50/0 و توان تفکیک (RP) 67/1 بهدست آمد. با توجه به الگوی گروهبندی تجزیه خوشهای به روش WARD بر اساس ضریب تشابه دایس اغلب جمعیتهای مختلف رازیانه با منشأ جغرافیایی نزدیک، در یک گروه قرار گرفتند که این امر میتواند نشاندهنده مطابقت فاصله ژنتیکی به دست آمده از دادههای ISSR با منشأ جغرافیایی جمعیتهای مختلف رازیانه باشد. نتایج تجزیه خوشهای نشان داد که جمعیتهای ترکیه (آکدنیز، مرسین و قونیه) کمترین شباهت را با سایر جمعیتها دارند، که این امر میتواند به دلیل تفاوتهای ژنتیکی یا محیطی خاص این مناطق باشد. نتایج آزمایش نشان میدهد نشانگرهای بهکاررفته در این آزمایش برای ارزیابی تنوع ژنتیکی رازیانه مناسب بوده و پیشنهاد میشود برای رسیدن به هتروزیس بالا در برنامههای بهنژادی، از جمعیتهایی که در گروههای دور از هم قرار دارند به عنوان والدین تلاقیها استفاده شود.
نوع مطالعه:
پژوهشی کامل |
موضوع مقاله:
ژنتیک گیاهی دریافت: 1404/5/6 | پذیرش: 1404/11/13 | انتشار: 1404/11/14