زهراوی مهدی، افشاری فرزاد، شبر زهراسادات، عروجلو مهناز. غربالگری نژادهای محلی گندم نان با منشاء خارجی بهمنظور شناسایی منابع مقاومت به زنگ زرد. فصلنامه علمی ژنتیک نوین. 1404; 20 (2)
URL: http://mg.genetics.ir/article-1-1881-fa.html
مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
چکیده: (29 مشاهده)
زنگ زرد یکی از مهمترین بیماریهای گندم است و میتواند سبب خسارت زیادی شود. مقاومت ژنتیکی مؤثرترین راه کنترل این بیماری میباشد اما به دلیل ظهور مکرر نژادهای بیماریزای جدید لازم است منابع و ژنهای جدید دارای مقاومت مؤثر شناسایی شوند. نژادهای محلی گندم به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی و خاکی، مقاومت خوبی نسبت به بیمارگرها نشان میدهند و استفاده از آنها میتواند پایهی ژنتیکی محدود لاینهای الیت را گسترش دهد. تحقیق حاضر با هدف شناسایی منابع ژنتیکی جدید مقاومت به زنگ زرد بر روی 230 نمونه ژنتیکی از کلکسیون گندم نان بانک ژن گیاهی ملی ایران دریافتی از کشورهای مختلف انجام شد. نمونههای مذکور در سال اول در خزانه زنگ زرد در کرج با اندازهگیری صفات مقاومت شامل تیپ آلودگی، شدت بیماری و ضریب آلودگی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که 5/43 درصد از مواد ژنتیکی مورد بررسی دارای واکنش مقاوم یا نیمه مقاوم بودند. نمونهها دارای تظاهر برتر برای واکنش مقاومت در سال دوم در شرایط مزرعهای مشابه سال اول و سپس در شرایط گلخانه در مرحله گیاهچه و توسط پاتوتیپهای مختلف بیمارگر، ارزیابی شدند. به منظور تفکیک ژنوتیپهای مورد بررسی براساس واکنش بخقثهلددر برابر پاتوتیپها، از تجزیه به مؤلفههای اصلی استفاده شد. نتایج نشان داد که 2/92 درصد از تغییرات واکنشهای مقاومت، در قالب دو مؤلفه اصلی اول قابل بیان میباشد. دندروگرام تجزیه خوشهای، ژنوتیپهای مورد بررسی را به چهار گروه با ویژگیهای متفاوت تقسیم نمود. ژنوتیپهای مورد بررسی همچنین در برابر پاتوتیپها، هفت الگوی واکنشی مختلف را نشان دادند. با در نظر گرفتن فاکتورهای بیماریزایی در پاتوتیپها، حضور یکی (یا ترکیبی) از ژنهای Yr1، Yr4، Yr5، Yr10، Yr15، Yr24، YrSP و YrSU در ژنوتیپهای KC8592، KC8694، KC8893، KC8894، KC8899 و KC8900 و حضور ژنهای مقاومت Yr8 و Yr27 در دو ژنوتیپ KC8593.2 و KC8685 احتمال داده شد. همچنین تعداد زیادی از ژنوتیپها از جمله KC8686، KC8690 و KC8698 با احتمال دارا بودن مقاومت از نوع گیاه بالغ شناسایی شدند. مجموع نتایج منجر به شناسایی تنوعی از مقاومت ژنتیکی شد و ژنوتیپهای برتر در برنامههای اصلاحی برای مقاومت به زنگ زرد قابل استفاده میباشند.
شمارهی مقاله: 6
نوع مطالعه:
پژوهشی کامل |
موضوع مقاله:
ژنتیک گیاهی دریافت: 1404/2/15 | پذیرش: 1404/11/12 | انتشار: 1404/11/14