سرطان ریه یکی از شایعترین سرطانها در جهان است و با چالشهای عمدهای در تشخیص زودهنگام، درمان مؤثر و پیشآگهی مناسب روبرو است. اگزوزومها، وزیکولهای خارجسلولی ترشحشده توسط سلولها، نقش کلیدی در انتقال اطلاعات بینسلولی ایفا میکنند. در سالهای اخیر، اگزوزومها و RNAهای غیرکدکننده (ncRNA) مشتق از آنها، بهعنوان عوامل مؤثر در پیشرفت سرطان و نشانگرهای زیستی نوین توجه زیادی جلب کردهاند. این مقاله مروری بر نقش miRNAها، lncRNAها و circRNAهای اگزوزومی در فرآیندهای سرطانزایی سرطان ریه، از جمله رگزایی، گذار اپیتلیال-مزانشیمی (EMT)، مقاومت دارویی، تعدیل سیستم ایمنی و متاستاز میپردازد. همچنین، پتانسیل بالینی ncRNAهای اگزوزومی در بهبود مدیریت سرطان ریه و افقهای نوین در پزشکی شخصیسازیشده بررسی میشود. نتایج مطالعات اخیر نشان میدهد که پروفایل بیان این ncRNAها در اگزوزومهای خون، پلاسما، بافت یا مایعات دیگر بیماران میتواند بهعنوان نشانگرهای زیستی حساس و اختصاصی برای تشخیص زودهنگام، پیشبینی پاسخ به درمان (مانند شیمیدرمانی یا ایمونوتراپی) و تعیین پیشآگهی بیماری استفاده شود. برای مثال، miRNAهایی مانند miR-21 و miR-96 در مقاومت دارویی نقش دارند، در حالیکه lncRNAهایی مانند HOTAIR و circRNAهایی مانند circVMP1 تکثیر و متاستاز را تقویت میکنند. ریزمحیط تومور (TME) نیز تحت تأثیر اگزوزومها قرار میگیرد، جاییکه ncRNAها تعاملات بین سلولهای توموری، ایمنی و استرومایی را تنظیم میکنند. با این حال، چالشهایی مانند خلوص جداسازی اگزوزومها، ناهمگونی نمونهها، محدودیتهای روششناختی (مانند اولتراسانتریفیوژ) و کاربرد بالینی محدود، نیازمند تحقیقات بیشتر است. در نهایت، ncRNAهای اگزوزومی میتوانند بهعنوان اهداف درمانی نوین، مانند حاملهای دارو یا نشانگرهای پیشآگهی، در درمان شخصیسازی شده سرطان ریه نقش ایفا کنند.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |